Home | november 2005 »

31 oktober 2005

Gebruik van beeldspraak en metaforen

Zoals ik in mijn vorige log beschreef, laten gevoelens zich niet zo gemakkelijk in woorden uitdrukken. Toch hebben we daar wat op gevonden. Een beeld zegt meer dan 1000 woorden, dus laten we onze intieme gedachten dan maar uitbeelden in plaats van verwoorden. Als we een begrip vervangen door een beeld: een vergelijking, kunnen woorden soms minder pijnlijk zijn. Om deze reden wordt vaak gebruik gemaakt van metaforen om betrekkingsaspecten uit te drukken.

Zo kan een psychiater zijn patiënt beschrijven als een knoestige oude eik die vele winden doorstaan heeft, maar die zijn buigzaamheid heeft verloren in plaats van hem stug en weinig flexibel te noemen. En de verliefde jongen kan zijn diepe gevoelens uiten door haar ogen te vergelijken met de middellandse zee: 'Zo blauw...? ', '…Nee, zo waterig!'.
Metaforen kunnen handig zijn om gevoelens te beschrijven. Metaforen kunnen heel behulpzaam zijn om iets nieuws te beschrijven of om gevoelsmatige aspecten te verduidelijken. Toch is het aan te raden om ze spaarzaam te gebruiken.

Verdrink niet in uw metaforen
Sommige mensen spreken voortdurend in metaforen en dan weet soms niemand meer waarover het gaat. Ook in teamverband is het gebruik van metaforen niet altijd even handig. Er kan dan een situatie ontstaan waarbij sommige teamleden wel weten wat er met de metafoor bedoeld wordt en andere niet. De beeldspraak wordt dan eerder een soort geheimtaal.

Zo heb ik eens een teamdag bijgewoond waarbij de metafoor van een schip gebruikt werd. Het schip was de organisatie en aan een ieder werd gevraagd om zijn plaats op het schip te tekenen. Er bleken twee medewerkers bij het roer te staan, één in de machinekamer, twee in de vlaggenmast enzovoort. Er lag er ook nog één in het water, maar gelukkig waren de reddingssloepen ook bezet. Vanuit deze metafoor werd over en weer gepraat over de onderlinge verhoudingen. Uiteindelijk bleek er op deze manier een onderling conflict tussen medewerkers van verschillende afdelingen op tafel te zijn gekomen. De personen in kwestie wisten precies waar het om ging. Af en toe liep er iemand rood aan en werden er diepe zuchten geslaakt. Het gros van de anderen wist totaal niet meer waarover hier gesproken werd. Hierbij is weinig sprake meer van de veiligheid die beoogd werd met het gebruik van metaforen.

Bron www.managersonline.nl (artikel van Frank van Marwijk)

Spreekt u duidelijke taal als het om gevoelens gaat?

Woorden zijn vaak niet toereikend genoeg als het gaat om het overbrengen van gevoelsboodschappen. Een onhandige formulering kan er voor zorgen dat een opmerking over een persoon totaal verkeerd wordt opgevat. Zinnen zoals: 'ik vind het prettig om bij jou te zijn' of 'je bent nogal stug in de omgang' lijken duidelijke taal, maar kunnen behoorlijk in betekenis verschillen, afhankelijk van de relatie die u met de ander heeft, de timing en de manier waarop ze worden uitgesproken.

Zonder woorden
We zeggen niet zo gemakkelijk wat we van anderen vinden, juist omdat onze verbale boodschappen zo multi-interpretabel zijn. Tegelijkertijd laten we wel merken hoe we de relatie met de ander zien. Lichaamstaal zegt vaak meer over onderlinge verhoudingen dan we soms vermoeden. Dezelfde lichaamstaal geeft extra informatie mee aan de boodschappen die we uitspreken. Met een andere gezichtsuitdrukking en mimiek kan een zin een totaal andere betekenis krijgen. De lichaamstaal kan de woorden zelfs tegenspreken, waardoor we geneigd zijn iemands non-verbale gedrag eerder te geloven dan wat hij zegt.

Uiting van gevoelsboodschappen
Volgens de psycholoog Albert Mehrabian worden gevoelsboodschappen voor 55 procent uitgedrukt door middel van lichaamstaal en voor 38 procent door de stemklank. Voor de woorden blijft dan nog maar 7 procent over! Ondanks deze cijfers kunt u niet zomaar zeggen dat lichaamstaal in de communicatie ook belangrijker is dan gesproken taal. Het hangt er vooral ook vanaf wàt u wilt communiceren. Als het in plaats van gevoelsuitingen gaat om het weergeven van feiten, zijn woorden in verhouding van groter belang. De percentages zijn dan geheel anders. Mehrabian schrijft in zijn boek ‘The Silent Message’ dat bovenstaande cijfers alleen gelden bij uitingen van sympathie en niet voor de totale communicatie, zoals wel vaak wordt verondersteld. Behalve dit is het ook belangrijk te beseffen dat lichaamstaal en gesproken taal niet los staan van elkaar.

Eén geheel
Lichaamstaal en gesproken taal vullen elkaar steeds aan in de communicatie. Zelfs in het geval dat lichaamstaal en gesproken taal elkaar tegenspreken, is de totale communicatie hetgeen dat via beide kanalen wordt uitgedrukt. Neem het bekende voorbeeld van een man die rood aanloopt en met stemverheffing en gebalde vuisten roept: 'IK BEN NIET BOOS!'. Vaak wordt verondersteld dat de enige boodschap die hier wordt uitgedrukt is, dat hij juist wel boos is. De woorden worden dan gediskwalificeerd. Als u de combinatie van inhoud en uitdrukking zou bezien, is de betekenis eerder: 'Ik vind het vervelend dat je me aanspreekt op mijn boosheid'. Maar ook hier gaat het slechts om een interpretatie in plaats van een letterlijke weergave van de inhoud.

Vervormd
De betekenis van woorden wordt vervormd door non-verbale aspecten die later soms voor het gemak worden weggelaten als de boodschap herhaald wordt. Neem bijvoorbeeld de politicus die ondervraagd wordt over een pijnlijke situatie. Hij haalt zijn schouders op, tuit zijn lippen, beweegt zijn handen naar elkaar en zegt: 'Daar zou ik me zo niet over willen uitlaten'. Als slechts de woorden van de politicus zouden worden geciteerd, zou alleen overblijven dat hij zich er niet over wil uitlaten. De belangrijke non-verbale boodschap waarmee hij aangeeft dat hij het pijnlijke van de situatie blijkbaar wel vindt meevallen, zou niet overkomen. Als echter zijn non-verbale boodschap wordt uitgelegd als dat hij het gebeuren niet zo serieus nam, kan de politicus dat gemakkelijk ontkennen: ' Dat heb ik niet gezegd'.

Lichaamstaal is lastig in woorden uit te drukken en er is maar zelden een duidelijke vaste inhoudelijke betekenis. In bewijsrechtelijke zin wordt daarom ook meer waarde toegekend aan woorden.

Bron: www.managersonline.nl (artikel Frank van Marwijk)

29 oktober 2005

Engelse taal steeds belangrijker in China

In go-go Beijing, English is the talk of the town

BY EVAN OSNOS

Chicago Tribune


BEIJING - If you had wandered into the courtyard of Beijing's Imperial Ancestral temple the other day, you might have thought you had stumbled on a tent revival without the tent. And, in a way, you would be right.

On a series of stages, chipper presenters in headset microphones preached a gospel of self-improvement, sacrifice and personal transformation. But the gospel was not religious; it was linguistic.

Each stage carried a sprightly advertisement for a different English-language school, each name conjuring the air of success: Wall Street English. Dell English International. On one stage, a peppy woman beneath a banner for the Beijing Great School showcased the high-energy approach at one of scores of new English-teaching institutes cropping up across the capital.

"Are you happy?" she shouted.

"I am happy!" came the lusty call-back from the crowd of more than 100 professionals, parents and puzzled-looking children.

"Are you hungry?" she yelled.

"I am hungry!" they shouted.

The evangelical fervor at the Beijing Foreign Language Festival was just part of the growing boom in English education across China, where a vast new middle class has elevated English into something more than a second language. In the minds of many urban Chinese today, it is not just the global language of business and technology but also a totem of ambition and status: A ticket to a new you.

"If I am going to be a flight attendant, then I need to speak good English," said Wu Yan, a 19-year-old student at Beijing Tourism University, clutching an overstuffed plastic bag full of promotional pamphlets. Her parents, a retired factory engineer and laborer in a button factory, speak nothing but Mandarin. If Wu is to enroll in an English course, she says, she will need to get a loan to cover the $500 in tuition - nearly half the average urbanite's annual income.

Lees het volledige artikel

Bron: Kansascity.com, 28 oktober 2005

Chinese taal steeds belangrijker in Amerika

Learn our language, Chinese advise

Education officials visiting from China are conveying a simple message to Hawai'i's educators and parents: Have your kids learn Mandarin Chinese. It will do them good.

Hawai'i is uniquely positioned to benefit from China's expanding trade with the United States and the world, said Cen Jianjun, deputy director general for the Ministry of Education of the People's Republic of China.

Great opportunities should arise in the business, education and tourism fields for Americans, and Hawai'i residents in particular, who are fluent in Mandarin Chinese, said Cen.

"Trade volume between China and the U.S. has been going up very fast," Cen said. "So in the future, the U.S. (will be) in need of large numbers of persons with knowledge of the Chinese language."

Wesley Fong, a local Chinese-American attorney, said a nation with 1.6 billion people can't be ignored, especially in Hawai'i.

"We're the gateway to China, and we're the gateway to the Mainland (U.S.)," said Fong, the English secretary for the Mun Lun Chinese language school. "What better place to have the two cultures come together?"

Yet despite the deeply rooted local Chinese community here and the strong presence of Chinese language and cultural studies at the University of Hawai'i, the availability of Mandarin language instruction is spotty at best.

Cen and his colleagues hope to change that. They are asking local educators what they can do to help meet what they believe will be sharply increased demand for Mandarin instruction.

Lees het volledige artikel

Bron: The Honolulu Advertiser, 28 oktober 2005

28 oktober 2005

Griekse tongbrekers

Tongbrekers, iedereen kan zich er wel één of meerdere van herinneren. Grappige zinnetjes die zo snel mogelijk heel veel keer achter elkaar opgezegd dienen te worden. De kunst is hierbij niet over je tong te struikelen. Hier volgen een paar bekende tongbrekers:

De meid snijdt recht en de knecht snijdt scheef

De knappe kapper kapt knap,
maar de knecht van de knappe kapper kapt knapper
dan de knappe kapper kapt.

In het Nederlands zijn ze al lastig genoeg. Wat te denken van Griekse tongbrekers (γλωσσοδέτες)? Voor mij als Nederlandse (niet-native speaker Grieks) welhaast ondoenlijk. Het lukt me zelfs na jaren oefenen nog steeds niet om onderstaande zinnetjes uit te spreken zonder minstens een paar keer over m'n woorden te struikelen.

Grieks/ελληνικά: Μια παπιά μα ποιά παπιά; Μια πάπια με παπιά.
Greeklish: Mia pápia ma piá pápia? Mia pápia me papiá.
Nederlands: Een eend, maar welke eend? Een eend met kleine eendjes.

Grieks/ελληνικά: Καλημέρα καμηλιέρη. Καμηλιέρη, καλημέρα.
Greeklish: Kaliméra kamiliéri, Kamiliéri, kaliméra.
Nederlands: Goedemorgen kameelrijder. Kameelrijder, goedemorgen.

Grieks/ελληνικά: Φίλος έδωσε σε φίλο τριαντάφυλλο με φύλλο. Φίλε φύλαγε το φύλλο, μην το δώσεις σε άλλο φίλο.
Greeklish: Fílos édose se fílo triantáfillo me fílo. Fíle fílage to fílo min to dósis se állo fílo.
Nederlands: Vriend gaf aan vriend roos met blad. Vriend bewaar het blad, geef het niet aan een andere vriend.

Drentse Boekenweek

De Drentse Boekenweek wordt ankommende week lösdaon en duurt van woensdag 2 tot en met zaoterdag 12 november.


Aj veur € 12,50 an Drèentse boouken kopen bij de goeie Drèentse booukhaandels, dan kriej ‘De Ring’ (’t boekenweekkedo) van Jans Polling veurgees met. De Drentse Boekenkraant is ok veurgees.

In aal bibliotheken en booukwinkels lig e veur je klaor. Der staon schiere vraoggesprekken in met Jans Polling en Margaretha Kleine en een stuk of wat mèensen kommen an ’t woord over ’t 25-jaorig bestaon van Stichting Het Drentse Boek.

Wieder steeit der wat nei waark in van een stuk of wat Drèentse schrievers zoas Lukas Koops, Marga Kool en Jan Veenstra.


Slim de muite weerd, die Drentse boekenkraant! Dat, ik zul zeggen, haol hum op bij de bibliotheek en vernuver je dermet.

Bron: http://www.drentsetaol.nl/

Internetters nemen het niet zo nauw met de spelling

Sommige mensen gebruiken het internet als een veredeld woordenboek. Om uit te vinden wat de juiste spelling van een bepaald woord is, typen zij dit in in een zoekmachine. Als dan het scherm gevuld wordt met vermeldingen waarin dit woord voorkomt, gaan zij er klakkeloos vanuit dat het dan wel goed geschreven moet zijn. Wie dat op deze manier probeert, komt vaak bedrogen uit.

Hoewel zoekmachines zoals Google soms nuttige suggesties geven over de schrijfwijze, is de wet van de grote getallen in deze weinig bepalend. Neem het woord lichaamstaal. Als je dit op verschillende manieren verkeerd intypt in de zoekmachine Google krijg je toch een behoorlijke lijst vermeldingen. Probeer bijvoorbeeld maar eens:

lichaamstal,
lichamstaal,
lichaaamstaal,
lichaamstaa of
lichaamtaal.

Ook alledaagse taalfouten zoals 'geweesd' geven een hele lijst vermeldingen.

Bij sommige fouten wordt een suggestie gegeven: 'Bedoelde u: lichaamstaal ?', maar niet bij elke verschrijving komt zo'n behulpzame vermelding naar voren. Wat het corrigeren van woorden betreft is de zoekmachine af en toe ook verrassend. Het is interessant om uw eigen naam eens (tussen dubbele aanhalingstekens) in de zoekmachine te typen. Zo kunt u wellicht dingen over uzelf lezen die u nog niet wist. Als uw naam verkeerd invoert bestaat de kans dat Google dat ook nog corrigeert.

27 oktober 2005

Nederlandse spelling herzien, Microsoft patcht gratis

Tien jaar geleden werd een nieuwe spelling van de Nederlandse taal ingevoerd, en tegelijkertijd werd besloten dat elke tien jaar een herziene woordenlijst gepubliceerd zou worden. Deze week is het zover: gisteren kondigde De Nederlandse Taalunie aan dat het nieuwe Groene Boekje vanaf zaterdag in de winkel ligt. De wijzigingen zijn niet heel ingrijpend, beweert de Unie. Enkele regels veranderen, waardoor bijvoorbeeld uitzonderingsgevallen als 'paardebloem' vanaf nu een tussen-n van de spellingcontroleur moeten krijgen; verder wordt de nationale woordenschat met diverse leenwoorden uitgebreid. Daarvan zijn er zo'n vijfhonderd uit het Surinaams afkomstig: dat land is naast Nederland en Vlaanderen het derde lid van de Taalunie geworden.

Lees hier het volledige artikel

26 oktober 2005

Cretan woman wanted

Griekse contactadvertentie:

Cretan_Nyfi.jpg

Verklaring van de onderstreepte woorden:

- Nifi (νύφη) betekent bruid.
- Moustakia (μουστάκια) zijn snorretjes.
- Mantinades (μαντινάδες) -verkeerd gespeld in deze advertentie- zijn kleine gedichtjes.
- Katsikia (κατσίκια) zijn geiten.

Ben benieuwd of deze Kretenzer überhaupt reacties heeft gekregen. Wie wil er nu zo´n man? Mij niet gezien in ieder geval! Ik ben al heel lang vegetariër dus dat slachten en klaarmaken van geitjes zou ik niet over m'n hart kunnen verkrijgen...ik heb wel plezier in poetsen en schoonmaken maar ben niet zo'n keukenprinses. Bovendien doe ik nooit iets op commando, dus dat mantinades oplezen gaat ook niet lukken. En...zo'n snorremans is niets voor mij, ik hou helemaal niet van snorren!

25 oktober 2005

Κατέβα να φάμε! (Kom naar beneden om te eten!)

Zo te zien is de computer ook bij Griekse gezinnen al aardig ingeburgerd:


mail.jpg


Vertaling: M'n lieve zoon, hoe gaat het ermee? Met je moeder en mij gaat het goed. We missen je. Zet alsjeblieft je computer uit en kom beneden naar de keuken om te eten. Je vader.

Lettervolgorde ook in Griekse teksten onbelangrijk?

Al een aantal jaren circuleren op internet teksten die bestaan uit woorden waarvan de letters door elkaar gehusseld zijn. De Nederlandse en Engelse versies zijn het bekendst.

Nederlands:

Vlgones een oznrdeeok op een Eglnese uvinretsiet mkaat het neit uit in wlkee vloogdre de ltteers in een wrood saatn, het einge wat blegnaijrk is is dat de eretse en de ltaatse ltteer op de jiutse patals saatn. De rset van de ltteers mgoen wllikueirg gpletaast wdoren en je knut vrelvogens gwoeon lzeen wat er saatt. Dit kmot odmat we neit ekle ltteer op zcih lzeen maar het wrood als gheeel.

Engels:

Aoccdrnig to a rscheearch at Cmabrigde Uinervtisy, it deosn't mttaer in waht oredr the ltteers in a wrod are, the olny iprmoetnt tihng is taht the frist and lsat ltteer be at the rghit pclae. The rset can be a toatl mses and you can sitll raed it wouthit porbelm. Tihs is bcuseae the huamn mnid deos not raed ervey lteter by istlef, but the wrod as a wlohe.

Deze lettersoepjes 'vertalen' naar woorden waarvan de letters wel in correcte volgorde staan, lijkt mij overbodig. Het zal de lezer weinig moeite kosten om direkt te ontcijferen wat hier staat.
Maar geldt dit ook voor dergelijke teksten in andere talen? Kenners van de Griekse taal kunnen met onderstaande tekst een poging wagen:

Σνφμύωα με μαι έυρενα σοτ Πμανιπσητετο τυο Κμτρπιαιζ, δνε πεαιζι ρλόο
με τι σριεά ενίαι τοθοπεμετενα τα γταμαμρά μσέα σε μαί λξηέ, αεκρί το
πώτρο κια το ταελείτυο γάμρμα να ενιαί σητ στωσή θσέη.
Τα υλοπιόπα μροπούν να ενίαι σε τχίυεας θιέεσς κια να μροπετίε να τςι
δαβαιάεστε χρωίς πλβημόρα. Ατυό γνίταει γαιτί ο απρώνθονις εκέγλφοας
δνε δαεβζιάι γάμρμα γάμρμα κθάε λξηέ αλλά τνη λξηέ σνα σνύλοο.

Ατίπτσυεο ε;

Geïnteresseerden kunnen hier verder lezen

Smurfkameel- of struisvogelbiefstuk?

Gezien in een Griekse supermarkt:

Zou deze slager een nieuw soort filet verkopen? Stroumfokamilos (στρουμφοκάμηλος) is namelijk een niet bestaand woord, het is een samenvoeging van stroumfo (στρούμφο), 'smurf' en kamilos (κάμηλος), 'kameel'.
Laten we het er maar op houden dat het hier om een 'verschrijving' gaat. De beste man verkoopt natuurlijk fileto strouthokamilos (φιλέτο στρουθοκάμηλος) oftewel struisvogelbiefstuk.


18 oktober 2005

Kofferbakhandel, fortuynisme en tepelklem

Jan Mulder heeft maandag het eerste exemplaar van de nieuwe Dikke van Dale in ontvangst genomen. De veertiende editie van het Nederlandse woordenboek ligt vanaf dinsdag in de winkel.

Sinds de vorige editie in 1999 zijn er negenduizend nieuwe woorden bijgekomen. Woorden als kofferbakhandel, regenboogcoalitie, sorrydemocratie, fortuynisme, bioterreur en tepelklem staan voor de eerste keer in de Dikke van Dale.

De Dikke van Dale volgt op het nieuwe Groene Boekje, dat zaterdag werd gepresenteerd. Het Groene Boekje bestaat sinds 1954 en was tot zaterdag één keer opnieuw uitgebracht, zes jaar geleden.

Lees verder op Nederlandse Taalunie of ga naar taal.startpagina.nl.

   (c) Copyright Startpagina BV