Gebruik van beeldspraak en metaforen
Zoals ik in mijn vorige log beschreef, laten gevoelens zich niet zo gemakkelijk in woorden uitdrukken. Toch hebben we daar wat op gevonden. Een beeld zegt meer dan 1000 woorden, dus laten we onze intieme gedachten dan maar uitbeelden in plaats van verwoorden. Als we een begrip vervangen door een beeld: een vergelijking, kunnen woorden soms minder pijnlijk zijn. Om deze reden wordt vaak gebruik gemaakt van metaforen om betrekkingsaspecten uit te drukken.
Zo kan een psychiater zijn patiënt beschrijven als een knoestige oude eik die vele winden doorstaan heeft, maar die zijn buigzaamheid heeft verloren in plaats van hem stug en weinig flexibel te noemen. En de verliefde jongen kan zijn diepe gevoelens uiten door haar ogen te vergelijken met de middellandse zee: 'Zo blauw...? ', '…Nee, zo waterig!'.
Metaforen kunnen handig zijn om gevoelens te beschrijven. Metaforen kunnen heel behulpzaam zijn om iets nieuws te beschrijven of om gevoelsmatige aspecten te verduidelijken. Toch is het aan te raden om ze spaarzaam te gebruiken.
Verdrink niet in uw metaforen
Sommige mensen spreken voortdurend in metaforen en dan weet soms niemand meer waarover het gaat. Ook in teamverband is het gebruik van metaforen niet altijd even handig. Er kan dan een situatie ontstaan waarbij sommige teamleden wel weten wat er met de metafoor bedoeld wordt en andere niet. De beeldspraak wordt dan eerder een soort geheimtaal.
Zo heb ik eens een teamdag bijgewoond waarbij de metafoor van een schip gebruikt werd. Het schip was de organisatie en aan een ieder werd gevraagd om zijn plaats op het schip te tekenen. Er bleken twee medewerkers bij het roer te staan, één in de machinekamer, twee in de vlaggenmast enzovoort. Er lag er ook nog één in het water, maar gelukkig waren de reddingssloepen ook bezet. Vanuit deze metafoor werd over en weer gepraat over de onderlinge verhoudingen. Uiteindelijk bleek er op deze manier een onderling conflict tussen medewerkers van verschillende afdelingen op tafel te zijn gekomen. De personen in kwestie wisten precies waar het om ging. Af en toe liep er iemand rood aan en werden er diepe zuchten geslaakt. Het gros van de anderen wist totaal niet meer waarover hier gesproken werd. Hierbij is weinig sprake meer van de veiligheid die beoogd werd met het gebruik van metaforen.
Bron www.managersonline.nl (artikel van Frank van Marwijk)


