Dialect verdwijnt niet zo snel
Dialecten verdwijnen lang niet zo snel als wordt gedacht. Er blijken veel meer mensen Saksisch dialect te spreken dan tot nu toe weer aangenomen. En voor de Veluwe en het rivierengebied verschijnen deze week dialectwoordenboeken. Tweederde van de inwoners van de gebieden waar het Nedersaksisch wordt gesproken, kan het dialect lezen en spreken. Dat blijkt uit een enquête naar het gebruik van het Nedersaksisch in Nederland, die is uitgevoerd door onderzoeker dr. Henk Bloemhoff. Het Nedersaksisch wordt gesproken in Groningen, Drenthe, Overijssel, Gelderland en het gebied Stellingwerf in Friesland.
De onderzoeker is blij dat lokale kranten steeds meer teksten in het dialect afdrukken. Maar er zitten ook nadelen aan. ,,Mensen die in de krant dialect lezen, durven het vaak niet zelf te schrijven, omdat ze bang zijn het anders te doen dan in de krant. Ze denken dat de spelling van de krant de norm is.'' Er zijn geen cursussen of officiële opleidingen om dialect te leren schrijven, zegt Bloemhoff. Het voordeel van de stukjes in de krant is, dat ook niet-dialectsprekers ze lezen. ,,Die mensen vinden dat vaak leuk, zeker als je schrijft over leuke onderwerpen.''
Voor het Rivierengebied en de Veluwe verschijnt een thematisch woordenboek dat helemaal gewijd is aan woorden die met het begrip 'huis' te maken hebben. Het Veluws is een Saksisch dialect, in het rivierengebied wordt een Frankisch dialect gesproken. Charlotte Giesbers van de Radboud Universiteit in Nijmegen is redacteur van het woordenboek over de streektaal van het Rivierengebied. Het rivierengebied loopt van de Duitse grens bij Groesbeek tussen de grote rivieren tot aan Culemborg in het westen van de Bommelerwaard. Giesbers is blij met de dialectboeken voor de Veluwe en het Rivierengebied. ,,Er was nog weinig over die gebieden geschreven. Het waren witte vlekken op de taalkaart.'' Ze werkte bij haar onderzoek met dialectsprekers uit 55 plaatsen in het gebied. ,,Het kostte geen enkele moeite mensen te vinden die wilden meedoen met het onderzoek.''
