« november 2005 | Home | januari 2006 »
Enkele Oudgriekse spreekwoorden in het Nieuwgrieks verklaard:
1. 
Nieuwgrieks : Είναι ντροπή ένας νέος να αμφισβητεί τη σοφία ενός γηραιού
2. 
Nieuwgrieks : Τίποτε δεν είναι σίγουρο, η αλήθεια βρίσκεται στο βάθος του πηγαδιού
3. 
Nieuwgrieks : Ο γάμος είναι ένα κακό που αρέσκεται από τους περισσότερους άνδρες
Hoe zouden jullie het volgende spreekwoord uitleggen?
Μην βάζεις όλα σου τα αυγά σ’ένα καλάθι
(Niet al je eieren in één mand stoppen)
Welk Nederlands spreekwoord komt hiermee overeen?
Hoe zouden wij Το μήλο κάτω από τη μηλιά θα πέσει in het Nederlands zeggen?
Een heel gemakkelijk spreekwoord nu: Αγοράζω γουρούνι στο σακί
De nieuwe spelling die op 1 augustus 2006 van kracht zal gaan, wordt door verscheidene Nederlandse media geboycot. De nieuwe vorm maakt volgens de media de Nederlandse taal onnodig onduidelijk en lelijk. De eerste poging om tot een gemeenschappelijke spelling te komen dateert waarschijnlijk uit 1581, toen Pontus de Heuiter trachtte te komen tot een "gemeene tale, gesmeet uit Brabants, Flaems, Hollants, Gelders en Cleefs".
In 1946 werd door de volksvertegenwoordiging een wetsvoorstel aangenomen waardoor de Nederlandse spelling volgens vastgestelde regels geschreven moest worden. Naar aanleiding van die nieuw vastgestelde regels werd toentertijd een AO geschreven. In die uitgave van AO, met de titel 'Eenvoud.... geen fout', wordt de nieuwe spelling van 1946 "genoeglijk toegelicht". Een amusante uitgave over de verwarring die de spelling voor de invoering van de regels met zich meebracht, de tot stand koming van de spelling, de eerste poging om tot een gemeenschappelijke spelling in Nederland te komen en een uitleg over de nieuwe spelling van toen.
AO Uitgeverij heeft één exemplaar van de uitgave in bezit en heeft deze digitaal beschikbaar gesteld. Evenals de uitgave met het kerstverhaal van Godfried Bomans uit 1945 is deze digitale uitgave voor € 1,95 te bestellen, via de website of door te bellen naar 0320-286962.
Ik ben benieuwd hoe het met jullie kennis van Griekse spreekwoorden is gesteld. Hiertoe heb ik een nieuwe rubriek aangemaakt waarin ik regelmatig een Grieks spreekwoord zal plaatsen. De bedoeling is dat jullie raden wat het Nederlands equivalent is. Om het gemakkelijker te maken, zal ik op zoek gaan naar afbeeldingen die de spreekwoorden zo goed mogelijk uitbeelden. Mochten er geen reacties komen, dan zal ik na enige tijd zelf de uitleg geven.
Het eerste spreekwoord in deze reeks is:
Μάχαιρα έδωσες, μάχαιρα θα λάβεις
Προχωράει η τεχνολογία (Prochoráei i technología) - De technologie gaat vooruit....
Vertaling : Je baby ontwikkelt zich prima. Wil je 'm misschien een e-mail sturen?
’t Schrieven van kerst- en neijaorskaorten kuj vanzölf ok in ’t Drèents dooun. Hieronder geef wij je een stuk of wat meugelkheden.
• Wij wèensen jullie/joe een gloepends mooi 2005 (Noord-Drenthe)
• Wij wèenst je gloepends schiere kerstdagen en een gelukkig neijaor (Zuudoost-Zaand)
• Goeie karstdagen, gelokkig neijaor (Zuudwest-Drenthe).
Geluk in ’t neijaor
Zint de joskoeken al klaor
En een zeupien derbij
Dat is goed veur mij.
(Sleen)
Gelukkig neijaor
Bin de joskoouken al klaor
Zeupie derbij
Is gooud veur mij.
(Nörg)
Gelukkig neijaor
Pak de katte bij het haor
Pak de hond bij de starte
Hej een witte en een zwarte.
(Meppel)
De Nederlandse taol is deurdrenkt met stoere woorden. In een koppel gevallen komt die oet het Engels, maor dat huuf niet persé zo te wezen. Het is wal ies aordig um veur de stoere 'Hollandse' woorden neie Drèentse woorden te verzinnen. Understaond ziej een hiele flot nei-Drèentse woorden. Misschien kuj zölf ok wal neie woorden bedenken veur allerlei lienwoorden en moeilijke oetdrukkings oet oeze standaordtaol. Drentse Taol wil ze graog van je heuren en plaotst de schiersten op Webstee.
Het neiste Neidrèents oet Taolkraant 29
botox-injectie - rimpelgum
burn-ou - oetteld
epileren - haorpikken
politicus - praotörgel
psycholoog - zielkieker
rapper - riemrevelaor
ringtone - tillefoonriedel
sirene - janktoeter
tourniquet - hekmeulentie
try-out - oetperbeerderij
Trouwens: ok in 'De Taolkraant' kuj neie Drèentse woorden lezen.
Engelen, de Griekse taal en Kerstmis. Deze onderwerpen zijn allemaal vertegenwoordigd in een prachtige Powerpoint-presentatie die u hier kunt downloaden.
Kregen we van redacteur Frank al een Kerstwens in 333 talen; een persoonlijke Kerstwens in het Grieks geschreven mocht niet ontbreken, vond ik:
´Poëzie en schilderkunst´ is het thema van de zevende editie van Gedichtendag, die zal plaatsvinden op donderdag 26 januari 2006. Poetry International, initiator van Gedichtendag, sluit daarmee aan bij het Rembrandtjaar. In heden en verleden hebben tal van dichters zich laten inspireren door de beeldende kunst, de schilderkunst en in het bijzonder ook de werken van Rembrandt.
Poetry International stimuleert organisaties in het land om op Gedichtendag op de meest uiteenlopende manieren aandacht te besteden aan poëzie.
Menno Wigman zal de Gedichtendagbundel schrijven: tien nieuwe gedichten, die vanaf 26 januari 2006 voor een klein bedrag in de boekhandels te koop zijn. Wigman, die naast dichter ook vertaler en bloemlezer is, debuteerde in 1997. In vormvaste, ritmisch virtuoze en haast klassiek aandoende gedichten, geeft hij uiting aan de onlustgevoelens van de moderne tijd. Voor zijn tweede bundel Zwart als kaviaar (2001) ontving Wigman de Jan Campertprijs. Recent verscheen Dit is mijn dag. De Gedichtendagbundel wordt geproduceerd in samenwerking met uitgeverij Prometheus.
Voor Gedichtendag 2005 maakte Gerrit Kouwenaar de bundel het bezit van een ruïne. Het boekje, gedrukt in een oplage van 20.000 exemplaren, was binnen korte tijd uitverkocht.
Voor meer informatie: de website van Gedichtendag
VAN DALE SIGNALEERT RUIM 400 NIEUWE WOORDEN IN 2005
2005 gaat taalkundig gezien de boeken in als het jaar van het bananenincident, de ratzingerworst, het peutermobieltje en de plaknachten. Het jaar begon slecht voor de vele tsunamislachtoffers; mede door het uitblijven van een tsunamiwaarschuwing zijn er nu veel tsunamiwezen. In eigen land zorgt een viaductgooier voor een tragische viaductmoord en is het uitkijken geblazen bij risicoviaducten. De angst zit er goed in door deze stenengooiers en wordt mede door de rondlopende doe-het-zelfterrorist en bommenislamiet vergroot. Ook de supergriepgolf en de Talpa-terreur houden ons bezig. Het antwoord op de laatste is dat we die massaal negeren en collectief gaan sudokuen. Op de Veluwe zit een blonde poema een miskleurzwijn op de hielen. De paarse krokodillen proberen ook nog een hapje mee te eten, maar de vuilnisbakbeer en de snackvos zijn hen voor. Kortom, watskeburt in 2005? Woordenwatcher Ton den Boon heeft het vastgelegd in ‘Taal van het jaar vijf’.
Misdaad is in 2005 aan de orde van de dag. Betrekkelijk onschuldig zijn daarbij de huurpiraten, de Amsterdamse seriezoener en de hortensiadiefstal. Het mobiel banditisme zorgt voor meer overlast. De regering overweegt daarom de aanleg van een digitale slotgracht om deze mobiele bandieten uit de Randstad te houden. Een digitaal rechercheur moet de toename van ongewenst gedachtegoed op internet aanpakken, zonder overigens aan haatimams een beperking van meningsuiting op te leggen door bijvoorbeeld een apologieverbod uit te vaardigen. Een nieuwe vorm van eergerelateerd geweld doet zijn intrede met de trotsmoord.
2005 is ook een onstuimig jaar met een superstorm die in de orkaanschaal gewogen wordt en na veel stormschade eindigt in de Katrinagate. De zomer van 2005 kent enkele plaknachten, maar die zijn altijd nog beter dan het vallendebladerengevoel dat in de herfst weer de kop opsteekt.
De toptien van dit jaar wordt aangevoerd door een Vlaams woord. Om de kloof tussen swingers op een reggaetonfeest en gebruikers van een seniorenmobieltje te overbruggen, bedenkt de Vlaamse politiek het generatiepact. Als de wetenschap een beetje voortmaakt, is dat pact misschien snel overbodig doordat het antiouderdomsgen (het klothogen) geïsoleerd kan worden. De rollatordokter zal werkloos raken en het einde is in zicht voor het rollatorspreekuur, het ouderencafé en de ouderengevangenis. Het eeuwige leven ligt binnen handbereik met het plethoragen. Een kloonkat is in een handomdraai gemaakt. En het probleem van slijtende beroepen is opgelost want een heftrucknek is snel verholpen. Al die kennis over de natuur maakt wel dat onze voorjaarsverliefdheid opeens veroorzaakt schijnt te worden door lentehormonen en dat regelcellen een belangrijkere rol spelen dan vlinders in je buik. Wat het betekent voor onze lustbalans, is afwachten.
Toptien van nieuwe Nederlandse woorden in 2005
1. generatiepact
2. sudoku
3. tsunamislachtoffer
4. reggaeton
5. knorrepos
6. tsunamiwaarschuwing
7. toeslagpartner
8. Cederrevolutie
9. lonsdaler
10. knelpuntenheffing
'Taal van het jaar vijf' is geschreven door Ton den Boon, hoofdredacteur van de Grote Van Dale, en is vanaf 20 december 2005 te downloaden van het Van Dale Taalweb (www.vandale.nl).
Utrecht, 19 december 2005
Van Dale Lexicografie
UTRECHT - Onder docenten Nederlands bestaat zoveel scepsis over de nieuwe spellingsregels dat veel leraren deze niet zullen volgen.
R. van de Kraats, voorzitter van de sectie Nederlands van de Vereniging van Leraren in Levende Talen, verwacht dat vooral oudere leraren de nieuwe spelling naast zich neer zullen leggen. De spelling uit het nieuwe Groene Boekje, die in oktober verscheen, gaat per 1 augustus 2006 gelden voor onderwijs en overheid. De nieuwe spelling zou vooral oudere docenten koud kunnen laten omdat het de tweede verandering is in tien jaar. Met het Groene Boekje van 1995 veranderde de spelling voor het eerst sinds 1954.
Op zich vindt Van de Kraats het logisch dat de samenstellers van de Woordenlijst Nederlandse Taal, zoals het Groene Boekje officieel heet, de regels die ze in 1995 bedachten nu consequenter gaan uitvoeren. Hierdoor veranderen bijna duizend woorden. Maar de weerstand die bestond tegen de willekeurige spellingsregels van 1995 zal door de aanpassingen niet veranderen, denkt Van de Kraats, zeker niet nu een aantal grote media heeft laten weten zich niet aan de nieuwe regels te gaan houden. ,,De vraag is of er niet zoveel weerstand gaat ontstaan dat er geen draagvlak meer voor de spelling is. Als de samenleving deze niet accepteert, zul je op je schreden moeten terugkeren.''
De leraren Nederlands gaan hun zorgen kenbaar maken aan minister Van der Hoeven (Onderwijs), die voor de spelling verantwoordelijk is. ,,Het onderwijs dreigt in een isolement te komen als de rest van de samenleving anders gaat spellen. Dat is toch een rare situatie.'' De komende tijd gaat de vereniging de mening peilen van de leden en vragen of ze bereid zijn tegen de spelling in actie te komen. Dat zou een vorm van burgerlijke ongehoorzaamheid kunnen zijn door bij de komende examens niet meer te corrigeren op spelling.
Bron: ANP
Taal is vaak opgebouwd uit woorden. Om het over taal zelf te hebben, zijn ook veel woorden nodig. Vooral de laatste tijd wordt veel gesproken over taal. Maar zoals u weet zegt een beeld soms meer dan duizend woorden. Daarom is het nu weer eens tijd voor wat...
Van Dale, jawel die dikke, meldt op zijn website dat er ruim 400 nieuwe woorden in onze taal gesignaleerd zijn. Hoofdredacteur Ton den Boon bespreekt ze in het boekje 'Taal van het jaar vijf'. Dat boekje kan ook gedownload worden.
2005 gaat taalkundig gezien de boeken in als het jaar van het bananenincident, de ratzingerworst, het peutermobieltje en de plaknachten. Het jaar begon slecht voor de vele tsunamislachtoffers; mede door het uitblijven van een tsunamiwaarschuwing zijn er nu veel tsunamiwezen. In eigen land zorgt een viaductgooier voor een tragische viaductmoord en is het uitkijken geblazen bij risicoviaducten. De angst zit er goed in door deze stenengooiers en wordt mede door de rondlopende doe-het-zelfterrorist en bommenislamiet vergroot. Ook de supergriepgolf en de Talpa-terreur houden ons bezig. Het antwoord op de laatste is dat we die massaal negeren en collectief gaan sudokuen. Op de Veluwe zit een blonde poema een miskleurzwijn op de hielen. De paarse krokodillen proberen ook nog een hapje mee te eten, maar de vuilnisbakbeer en de snackvos zijn hen voor.
Top-tien van nieuwe Nederlandse woorden anno 2005:
generatiepact
sudoku
tsunamislachtoffer
reggaeton
knorrepos
tsunamiwaarschuwing
toeslagpartner
Cederrevolutie
lonsdaler
knelpuntenheffing
Lees er meer over Van Dale Nieuws
Spellingoorlog, door Ewoud Sanders
Eigenlijk had ik het hier vandaag over een nieuwe titulatuurgids willen hebben, maar nieuws gaat altijd voor, en zeker het nieuws dat enkele landelijke dagbladen, vier opinieweekbladen plus het NOS-Journaal de nieuwste spellingwijzigingen gaan boycotten. Dat begint op een spellingoorlog te lijken, zoals die al jaren in Duitsland woedt.
Eigenlijk had ik het hier vandaag over een nieuwe titulatuurgids willen hebben, maar nieuws gaat altijd voor, en zeker het nieuws dat enkele landelijke dagbladen, vier opinieweekbladen plus het NOS-Journaal de nieuwste spellingwijzigingen gaan boycotten. Dat begint op een spellingoorlog te lijken, zoals die al jaren in Duitsland woedt.
Nu we aan het begin staan, is het goed om nog eens naar de oorzaken te kijken. Een daarvan is irritatie. Ons was in het vooruitzicht gesteld dat er slechts één regel zou worden aangepast, de zogenoemde paardenbloemregel, en dat er verder weinig zou veranderen. Er zouden alleen wat ,,plooien worden gladgestreken'', zoals de Taalunie het formuleerde. Dat paardenbloem nu met een tussen-n wordt geschreven, zal de meeste mensen worst zijn, maar het rechtstrijken van die plooien bracht veel meer veranderingen met zich mee dan algemeen was verwacht. Volgens de Taalunie - ik heb bij de vorige spellingherziening nog voor ze gewerkt - gaat het om minder dan duizend wijzigingen. De Sdu, uitgever van het Groene Boekje, bracht eerst naar buiten dat er negenduizend wijzigingen waren, maar zegt nu dat het er waarschijnlijk zo'n drie- of vierduizend zijn.
Er is nog een dieper liggende oorzaak. De spellingwijzigingen zijn het werk van de Werkgroep Spelling van de Nederlandse Taalunie. Die bestaat uit een aantal slimme taalkundigen. Taalkundigen kijken bij hun beslissingen naar regelmatigheden in grote groepen woorden. Als zij vaststellen dat ideeënloos de enige afleiding met -loos is die met een tussen-n wordt geschreven, dan maken zij daar ideeëloos van. Wetenschappelijk gezien hebben zij daar volkomen gelijk in, maar ik denk dat de spellingcommissie te weinig oog heeft voor de 'gewone' taalgebruiker, die niet naar grote groepen woorden maar juist naar individuele woorden kijkt. Lang niet iedereen weet bijvoorbeeld wat een ongelede samenstelling is (de taalkundige reden voor de absurde afbreking Fran/krijk), en dat maakt het moeilijk om de regels en redeneringen van de spellingcommissie te volgen. Volgens mij moet je niet alleen slimme taalkundigen in zo'n commissie zetten, maar bijvoorbeeld ook onderwijzers, die het moeten kunnen uitleggen.
Die onverwacht grote hoeveelheid veranderingen heeft niet alleen tot irritatie, maar ook tot onzekerheid geleid. Het is echter de vraag of die door deze boycot zal afnemen.
Ik denk het niet. Sterker nog, ik denk dat de onzekerheid alleen zal toenemen. De boycottende partijen zeggen nu: wij houden ons aan de regels van 1995. Dat betekent dat je de verbeteringen, die er óók zijn, terzijde schuift. Dat je voor de spelling geen gebruik meer kunt maken van de nieuwste Grote Van Dale of van andere herziene woordenboeken. Dat je de spelling van woorden die in de oude naslagwerken nog niet zijn beregeld, zelf moet gaan vastleggen. Dat je gaat afwijken van de spelling in leer- en schoolboeken. Dat je kopij en brieven van mensen die bijvoorbeeld de spellingchecker van Word gebruiken met de hand moet gaan aanpassen. Het idee is dat de boycottende partijen met elkaar gaan praten over een 'alternatieve spelling'. De kans dat ze in de dagelijkse, haastige praktijk onderling gaan afwijken, lijkt mij levensgroot.
Anderzijds lijkt de kans dat deze spellingoorlog gewonnen kan worden mij bijzonder klein. Om te beginnen moeten wettelijke besluiten in twee landen (Nederland en België) worden teruggedraaid. Woordenboeken, spellinggidsen, spellingcheckers, tekstverwerkingprogramma's, les- en leerboeken moeten worden aangepast - een operatie die miljoenen euro's zal kosten. En waarom ook alweer? Zijn er dan echt zóveel lelijke, onbegrijpelijke en ergerniswekkende veranderingen? Ik ken er een paar, ideeëloos bijvoorbeeld, maar die passen op een overzichtelijk boycotlijstje. Het zijn er wat mij betreft hoe dan ook te weinig om meteen het complete uurwerk te willen terugdraaien naar 1995.
19 december 2005, Ewoud Sanders in de NRC
‘t Is kenlijck dat oock dese courant, wesende allicht de beste der Laege Landen, gedecideerd heeft het kruys en de verdruckinghe van de iongste spellingsreformatie niet te obediëren. Voorwaer, een troostelijck besluyt. Immers in de taelgebruycken gaet men de laetste jaeren zijn gangh oft niet geschiedt en waer.
Telkens moeten de klocken een andere klanck gheven en de kinderen van deze Landen weten aent beghin van een sententie al niet meer hoedat sij sal eyndighen.
Het hoghe dreygement, uitgheroepen en de verspreyt in alle hoecken, van de president der Babelsche Spraeckverwarring, sinjeur Van den Toorn, dat men aen de versche taalleer niet moet rammelen want ‘De wijzingen zijn al vastgelegd in de spellingswet’ vermagh ons niet te beweghen.
Immers, al de Coursen, Stromen, Diepten ende Sanden die de Vaderlandschen spraeck in de laetste eeuwen is gepassseert, ghelijck oft Guychelaers en Koordt-dansers waren die haer uytmaeckten, hebben gheen nut geschaft tot het ghemeene besten. Het is een werck van een goet Vader des huysghesins dat zijn ghesinde mag begrypen waertoe dit dient ende waertoe dat. Waertoe dan van den ene oogenblick opt ander de grote Middeleeuwen niet langher met een majuscule M geschreven? Het is al periculeus gekaeckel en gesnap om over ons te tyraniseren.
Voor geïnteresseerden: lees de hele column van Rob Schouten in dagblad Trouw
NED3, 20.20 uur Leg pen en papier maar vast klaar, want meedoen is natuurlijk het leukst. Veilig vanaf de bank thuis kunnen we vanavond weer getuige zijn van de triomf of de afgang van de BN'ers die we tegenkomen in de finale van het Groot Dictee der Nederlandse Taal. Dertig bekende Nederlanders en Vlamingen, uit de wereld van televisie, politiek, sport en literatuur, zijn dapper genoeg om vanavond publiekelijk hun spellingskennis te laten testen. Dit jaar zullen onder anderen de zangeressen Margriet Eshuijs en Sandra Reemer, tennisser Paul Haarhuis en regisseuze Paula van der Oest het opnemen tegen een team van dertig onbekende taalvirtuozen, die zich de afgelopen tijd met succes door de voorrondes van het Groot Dictee hebben gespeld. Bijkomend onderdeel van het Groot Dictee is natuurlijk de eeuwige strijd tussen de Belgen en de Nederlanders. Welk land scoort het best in deze jaarlijkse spellingswedstrijd?
Het Dictee is dit jaar geschreven door Herman Koch, schrijver en columnist, maar bij het grote publiek toch vooral bekend van Jiskefet. Ondere andere Jeltje van Nieuwenhoven zit in de jury die de resultaten zal beoordelen. Een hele klus, want er moet niet alleen correct gespeld worden, maar ook moeten punten, komma's en verbindingsstreepjes op de juiste plek staan.
Ook leuk is het Groot Kinderdictee der Nederlandse Taal, dat om tien over zes in Villa Achterwerk wordt uitgezonden. Spelt de hedendaagse jeugd echt zo slecht als wel wordt beweerd? Vanavond gaan veertig Nederlandse en twintig Vlaamse kinderen dat op televisie laten zien. Schrijver Bart Chabot, die overigens óók meedoet aan het volwassenendictee, stelde dit tweede kinderdictee samen. Beide dictees worden, net als in voorgaande jaren, gepresenteerd door nieuwslezer Philip Freriks. Wel krijgt hij bij het volwassenendictee voor het eerst hulp, in de gestalte van de Vlaamse journaallezeres Martine Tanghe. (M.S)
Bron: Spits 19/12/05
Als in Nederland een nieuwe spellingsregel wordt ingevoerd, leidt dat vaak tot kortstondige kritiek waarna iedereen het toch braaf overneemt. De tussen-n in een woord als pannenkoek is relatief geruisloos geaccepteerd. Anders gaat het er aan toe in Duitsland waar kranten en uitgevers de nieuwe regels massaal negeren.
De nieuwe spelling is de afgelopen jaren al langzaam ingevoerd, maar met ingang van gisteren zou het overal in de Duitstalige landen verplicht moeten zijn. Daar is echter nog weinig van te merken.
Schrijfchaos
Er dreigt in Duitsland een schrijfchaos te ontstaan omdat talloze kranten de nieuwe spelling domweg niet overnemen. De Duitse boulevardkrant Bild-Zeitung, met dagelijks een oplage van ruim twaalf miljoen exemplaren, voert al wekenlang een strijd tegen de nieuwe regels. Maar ook de meer gerespecteerde kranten als de Frankfurter Allgemeine, de Süddeutsche Zeitung en Der Spiegel blijven zich verzetten.
Voeg daar nog aan toe dat ook nog eens de meeste deelstaten niet meedoen aan de hervorming en de chaos is compleet. Het Duitse onderwijs is een zaak van de deelstaten en de grootste Bondslanden Beieren en Noordrijn-Westfalen hebben al besloten de taalvernieuwing in de koelkast te stoppen tot de 38-koppen tellende Duitse Spellingsraad met betere plannen komt.
Zo kan het voorkomen dat een kind in München een andere spelling op school leert dan een Berlijnse scholier. En ook in andere Duitstalige landen als Oostenrijk en Zwitserland zijn ze er nog niet helemaal uit.
Fout bij regering
Veel van de kritiek komt doordat zowel de oude als de nieuwe regels al vanaf 1996 naast elkaar gelden. School- en woordenboeken zagen geen heil in verschillende versies en bleven de oude regels hanteren.
Bild is zelfs met anti-spellingsmerchandising begonnen. De lezers kunnen bij de krantenkiosk een sticker halen waarop 'Stoppt die Schlechtschreib-Reform!' staat, 'Stop de slechtschrijfhervorming' dus. De sticker is er in drie formaten. De grootste is 'ideaal voor de auto, de middelste voor alle post en de kleine kan mooi op de rugzak of op de schriften van de kinderen.'
Veranderingen
De belangrijkste veranderingen zijn het verdwijnen van de hoofdletters bij sommige zelfstandige naamwoorden, de 'e' gaat vaak een 'ä' worden, in veel woorden wordt de 'v' en 'ph' vervangen door een 'f' (Alphabet wordt alfabet), de 'z' en 'sch' vervangen door een 's' , en de 'ß' wordt 'ss'. Eigenlijk gaat het Duits iets meer op het Nederlands lijken.
Bron: Planet
Ja, het is paddenstoel, met ingang van 15 oktober, en dronkenlap. De Jood uit Israël krijgt een hoofdletter, de gelovige jood een kleine. De onnavolgbare logica van de taalwetenschappers slaat weer onverbiddelijk toe met een nieuwe spelling waaraan niemand nog een touw kan vastknopen.
De spelling van de Nederlandse taal, er is al gedoe over sinds de eerste opgelegde spelling, de spelling-Siegenbeek van 1804.
Op 15 oktober krijgt het Nederlands voor de zoveelste keer nieuwe spellingsregels. Het betreft volgens de verantwoordelijke Nederlandse Taalunie geen hervorming, maar een 'aanpassing’ van de regels van 1995. Dat was de wijziging waarbij onder meer een pannekoek een pannenkoek werd.
Ondanks de relatief weinige gebruikers – 22 miljoen – verandert het Nederlands erg vaak van spelling. Al twee eeuwen gebeurt dat steevast onder het motto van 'vereenvoudiging’. Maar een nieuwe of aangepaste spelling, of het nou een 'vereenvoudiging’ is of niet, is hoe dan ook altijd een crime voor gedrukte teksten. Met elke spellingswijziging worden oudere teksten mottenballeriger, tot ze uiteindelijk onleesbaar zijn. En tot betere spelvaardigheid hebben hervormingen ook nooit geleid.
Inconsequent
In het Frans, Engels en Duits zijn de afgelopen twee eeuwen beduidend minder spellingswijzigingen geweest, waardoor bijvoorbeeld negentiende-eeuwse literatuur in die talen makkelijker leesbaar bleef dan in het Nederlands.
De reden voor een nieuwe Woordenlijst Nederlandse Taal (sinds 1954 bekend als het Groene Boekje) is niet dat de spelling niet consequent is (dat was zij nooit), maar dat tien jaar geleden is bepaald dat er in 2005 een geactualiseerde versie zou komen.
Het is dan ook de vraag wie er beter van wordt, behalve een paar uitgevers als de Sdu. Want wat verandert zoal? Niet veel, volgens de Taalunie, het Nederlands-Vlaams-Surinaamse overheidsorgaan dat verantwoordelijk is voor de spelling. De unie benadrukt dat de regels uit 1995 worden gehandhaafd. Er is slechts één regel herzien: geen tussen-n als het eerste deel van een samenstelling een dierennaam is en het tweede een plantkundige aanduiding (paardebloem wordt dus paardenbloem).
Lobby
Deze wijziging is te danken aan een lobby van de samenstellers van het standaardwerk Heukels’ Flora en Nederlandse biologen die ongelukkig waren met de regels van 1995. Zij hebben volgens Bert Hukema, uitgever van die flora bij Wolters Noordhoff, een nieuwe lijst op basis van nieuwe regels opgesteld. Die lijst en regels zijn door de Taalunie integraal overgenomen.
Verder zou het gaan om verbeteringen van fouten, verfijningen van te ruime regels, toevoegen van nieuwe woorden en schrappen van verouderde woorden. De spelling wordt officieel op 1 augustus 2006.
Maar hoeveel er echt verandert, blijft tot 15 oktober verborgen in de schoot van de taalgoden: de geheimzinnige, gesloten kaste van taalwetenschappers die beslissen over de spelling van het Nederlands. Pas dan mogen alle wijzigingen openbaar worden. De uitgevers hebben een convenant moeten ondertekenen, dat zij voor die datum niets naar buiten brengen. De nieuwe druk van de Grote van Dale, die dit keer het Groene Boekje helemaal volgt, verschijnt dan ook pas op 17 oktober. Van alle trefwoorden is zo’n 2,6 procent van uiterlijk veranderd.
'Schandalig'
Wim Daniëls (50), schrijver en onafhankelijk taalkundige in Eindhoven, legde voortijdig de hand op alle spellingswijzigingen, en schreef er een boekje over, Wolters’ Spellingsboekje voor scholieren.
Daniëls doet minder luchtig over de spellingsaanpassing dan de Taalunie. 'Het is schandalig,’ zegt hij, 'eigenlijk worden bijna alle regels geherformuleerd. Regels zijn veranderd zonder dat het als verandering is aangekondigd.’ Zo moet Middeleeuwen terug van de M naar de kleine m. Dat is volgens Daniëls een regelverandering. Een kostbare. 'Alle educatieve uitgeverijen moeten boeken omspellen vanwege deze flauwekul.’
De andere inmiddels aangekondigde spellingswijzigingen maken de Nederlandse spelling ook niet logischer of eenvoudiger. Als we het voortaan over joden als bevolkingsgroep hebben, heten ze Joden, maar als ze als religieuze groep worden aangeduid, moeten ze weer joden worden genoemd.
Circuit
Spellingsverandering is een hoogstwetenschappelijke aangelegenheid, waarmee een gesloten circuit van geleerden langdurig en geheimzinnig in achterkamertjes in de weer is. De 'gewone’ taalgebruiker heeft nul komma nul inspraak. In de verantwoordelijke werkgroep zit ook geen uitgever, schrijver, journalist of leraar. Alleen taalkundigen.
Zij vormen de Werkgroep Spelling van de Raad voor Nederlandse Taal en Letteren onder voorzitterschap van hoogleraar taalkunde Maarten van den Toorn.
Die werkgroep valt weer onder de Nederlandse Taalunie, een club die 25 jaar geleden is opgericht door de Nederlandse en de Vlaamse overheid, en die de belangen van de Nederlandse taal en de 22 miljoen sprekers ervan behartigt. Sinds 2004 is Suriname geassocieerd lid van de Taalunie.
Gijzelen
Dat taalkundigen de spelling hebben mogen gijzelen, is tragisch. De logica van de taalkundige is niet de logica van de taalgebruiker. Taalwetenschappers vinden in hun hart dat woorden moeten worden geschreven zoals je ze uitspreekt. Fonologisch.
Daarnaast menen zij dat als de spelling maar volgens logische regels van 'gelijkvormigheid’ is opgebouwd, de taalgebruiker feilloos moet kunnen spellen.
Taalkundigen zijn de wiskundigen van de taal. Kom bij deze mathematische taalwetenschappers niet om liefde voor het woordbeeld of fascinatie voor de etymologie (afkomst van een woord). Taal moet vernieuwen, spelling moet vernieuwen: en dat allemaal in dienst van de gewenste eenvormigheid. Dat met nieuwe spellingen de leesbaarheid van oude literatuur om zeep wordt geholpen, zal ze worst zijn.
October
Niet alle taalkundigen kennen deze drang tot taalnivellering. 'Je vrienden kun je herkennen aan het feit dat ze de juiste keuzes maken, de jouwe,’ schreef een paar jaar terug Marc van Oostendorp, taalkundige bij het Meertens Instituut. Van Oostendorp, en daarmee is hij een uitzondering, ziet taal als distinctiemiddel. Door taalgebruik kun je laten weten tot welke klasse je behoort.
Dat geldt voor woordkeuze, maar ook voor spelling. Nog steeds laten ouderen zien dat ze uit een bepaalde klasse stammen door 'october’ en 'vacantie’ te schrijven.
Maar niet een vrije geest als Van Oostendorp, die oog heeft voor de realiteit van taal, maar de dwingelanderige dienaren der taallogica staan, met dank aan de verantwoordelijke politici, aan het roer als het gaat om de spelling van het Nederlands. Al lang.
Bastaardwoorden
Bijna hadden die liefdeloze taalkundigen helemaal hun zin gekregen. In 1963 kreeg een commissie de opdracht om na te gaan of 'een spelling van bastaardwoorden zonder keuzemogelijkheden kan worden bereikt, waarbij een zo consequent mogelijke opzet in fonologische zin en een zo ver mogelijk gaande vernederlandsing wordt nagestreefd’.
De commissie-Pée-Wesselings kwam eind jaren zestig met haar voorstellen: kommunikaatsie, kultuur, belgies, kolleksie, odeklonje, heerlik, hij word en Meksiko. Het was de tijd dat GroenLinks-voorloper PSP zich als Pasifisties Socialistiese Partij afficheerde, en maatschappelijk werkers bijeenkwamen in sosjale joenits. Bij spreiding van macht, kennis en inkomen hoorde ook taalnivellering. Den Haag voelde wel voor invoering van Pée-Wesselings.
Burgemeester
Maar die spelling bleef ons bespaard dankzij de conservatieve Lode Craeybeckx, burgemeester van Antwerpen en taalliefhebber. Craeybeckx bracht prominente gelijkgezinden bijeen. Uit de literatuur (Harry Mulisch, Jan de Hartog, Hugo Claus), universitaire wereld, pers en onderwijs. Hij liet ze hun visie geven op de 'odeklonjespelling’ en bundelde die in 1972 in Sluipmoord op de spelling.
De Vlaamse Cultuurraad en de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde steunden Craeybeckx. Hierop keerde de Vlaamse regering zich tegen de voorstellen. Eksit Pée-Wesselings.
Daarna was het even weldadig stil aan het spellingsfront. Er waren alleen rimpelingen over de 'voorkeurspelling’. Bij de hervorming in 1954 was bij tal van woorden de normale spelling (concert, thee) als 'voorkeurspelling’ geboekstaafd, maar een 'nakeurspelling’ (koncert, tee) eraan vastgehecht.
Odeklonjespelling
Opmerkelijk genoeg kozen uitgevers uit het 'progressieve’ Nederland, voor de 'traditionele’ voorkeurspelling (actie), en die uit het taaltraditionele Vlaanderen voor de 'progressieve’ nakeurspelling (aktie).
In de jaren negentig deden de taalkundige nivelleerders nog één poging om de odeklonjespelling te introduceren. Een Taalunie-commissie van taalkundige Guido Geerts wilde woorden als kultuur, ginekoloog, teorie, sitroen, sjirurg en paddenstoel invoeren. Weer reageerden taalgebruikers woedend: een moordpoging op traditionele woordbeelden! Ook eksit Geerts.
De ministers in de Taalunie hadden toen net wel besloten dat in december 1995 een nieuw Groen Boekje moest verschijnen. Een van de grondslagen was het – terechte – afschaffen van de dubbelspelling. Er was nog één jaar om het Groene Boekje compleet ?te maken. De ministers spraken af om tien jaar later gemaakte fouten van 1995 te corrigeren.
Dupe
Zo is de taalgebruiker in 2005 de dupe van het politieke besluit in 1994 (in Nederland onder PvdA-minister Jo Ritzen) om al in 1995 met een nieuwe spelling te komen.
Wat zou het een zegen zijn geweest voor het Nederlands en de blijvende leesbaarheid van teksten, als in 1994 gewoon was besloten om de nakeurspelling af te schaffen en verder alle regels van 1954, hoe inconsequent ook, tot in lengte van dagen te handhaven. En nog beter zou het zijn geweest, als er gewoon geen Spellingwet was, zoals in Groot-Brittannië. Daar bepalen de woordenboekenuitgevers, de vrije markt dus, wat de juiste spelling is.
Nu wordt met elke hervorming of wijziging van de Nederlandse spelling een huis gestut, waarin alleen taalkundigen willen wonen.
Bron: Elsevier
René van Rijckevorsel
AMSTERDAM - Drie landelijke dagbladen en vier opiniebladen verzetten zich tegen de nieuwe spelling. Ze vinden de veranderingen, die twee maanden geleden werden geïntroduceerd, verwarrend en onwerkbaar. ‘Te ingrijpend om akkoord mee te kunnen gaan’, aldus de actievoerders.
Nooit eerder rebelleerden prominente taalgebruikers in Nederland zo massaal tegen de officiële spelling, die op 1 augustus van het volgend jaar ingaat. De PCM-dagbladen de Volkskrant, NRC Handelsblad en Trouw doen mee aan de actie. Ook Elsevier, Vrij Nederland, HP/De Tijd en De Groene Amsterdammer zetten de hakken in het zand. Dat geldt eveneens voor de NOS en Planet Internet, een site met nieuws. De vereniging van letterkundigen ondersteunt de actie.
De aangepaste woordenlijst, het zogenoemde Groene Boekje, is het werk van de Taalunie. Dat is een overheidsorgaan waarin Nederland, Vlaanderen en Suriname samenwerken. De spellingshervorming is volgens de unie nodig omdat er na de laatste aanpassing van 1995 nog wat ‘plooien moesten worden gladgestreken’. Daarbij gaat het vooral om het ‘woordbeeld’, aldus de commissie van taalkundigen. Sommige woorden moeten voortaan met een hoofdletter worden geschreven, andere juist niet. Sommige woorden krijgen een koppelteken, andere raken dat juist kwijt.
Maar de redacties van dag- en weekbladen achten de veranderingen allesbehalve marginaal en missen de logica. Waarom krijgt sterrendom wel een tussen-n en vedettedom niet? Waarom verandert Middeleeuwen in middeleeuwen en bevrijdingsdag in Bevrijdingsdag? Waarom is een appèl voortaan een appel? ‘Er zullen allicht regels voor zijn, maar wie kan die in godsnaam onthouden’, zegt Suzanne Weusten, adjunct-hoofdredacteur van de Volkskrant. ‘We maken al zo veel fouten in de krant, met die nieuwe spelling zou het alleen maar erger worden’,aldus Folkert Jensma, hoofdredacteur van NRC Handelsblad.
De kranten- en bladenmakers zien het liefst dat de veranderingen worden teruggedraaid. Arendo Joustra, hoofdredacteur van weekblad Elsevier, vergelijkt de actie met het nee tegen de Europese Grondwet. ‘Burgers willen over een nieuwe spelling meepraten. De tijden zijn voorbij dat je zoiets ingrijpends als een spelling van bovenaf oplegt.’
De redacties zullen de nu geldende regels aanhouden, indien nodig met een enkele aanpassing. Maar de diverse media gaan ook praten over de mogelijkheid van een alternatieve spelling. Daarvoor heeft een aantal deskundigen zijn medewerking toegezegd. Wellicht wordt daarbij teruggegrepen naar de spelling van vóór 1995. Volgens Bas van Kleef, eindredacteur van de Volkskrant, sluit die het best aan bij het intuïtieve taalgevoel van de lezer.
De actie is niet in het belang van de lezers, meent de Taalunie. De veranderingen zijn er gekomen omdat het ‘publiek behoefte had aan meer houvast’. Het overheidsorgaan vreest grotere verwarring als iedereen verschillend gaat spellen. De veranderingen komen volgens de Taalunie juist tegemoet aan de verwachtingen van taalgebruikers.
Andere kranten gaan de nieuwe spelling wel hanteren. Het dagblad De Telegraaf zegt vandaag in een redactioneel commentaar het verzet tegen de nieuwe spellingregels logisch te vinden, maar is geen voorstander van het naast elkaar bestaan van twee spellingen. ‘Het zou van wijsheid getuigen als de Taalunie de signalen uit de samenleving niet negeert en de nieuwe regels opnieuw bestudeert.’ De officiële spelling is overigens alleen verplicht voor ambtenaren en op scholen.
Bron: Volkskrant 17/12/05
Bart Jungmann
Op donderdagavond 15 december wordt het Groot Dictee der Dyslexie gehouden. Dit dictee is georganiseerd door PerspectieF, de politieke jongerenorganisatie van de Nederlandse politieke partij ChristenUnie, en vindt een week voor het Groot Dictee der Nederlandse Taal plaats. Op de Hogeschool Domstad in Utrecht zullen op 15 december tussen 20.00 en 21.45 uur bekende Nederlanders, jongeren en leerkrachten (dyslectici en niet-dyslectici) het tegen elkaar opnemen in de strijd voor de Gouden Scripta.
Het is geen gewoon dictee. De deelnemers zullen een verhaal moeten opschrijven dat wordt gedicteerd. Net zoals bij het Groot Dictee der Nederlandse Taal dus. Maar er is één groot verschil. De deelnemers krijgen het Dictee op zo'n manier voorgeschoteld, dat ze een klein beetje ervaren welke problemen dyslectici hebben. Zinnen in spiegelbeeld opschrijven bijvoorbeeld...
Bekende Nederlanders, jongeren en leraren nemen deel aan het Dictee. Maar ook het publiek mag mee doen. Nieuwe (publieks)deelnemers kunnen zich nog steeds voor het Dictee aanmelden.
Wat? Groot Dictee der Dyslexie op 15 december in Utrecht
Waar? Utrecht (Hogeschool Domstad)
Nederland
Wanneer? 15/12/2005
Meer informatie? http://www.grootdicteederdyslexie.nl/
Dit onlangs uitgebrachte woordenboek is bedoeld om de communicatie tussen horenden en doven makkelijker te maken.
Het is niet zomaar een woordenboek, volgedrukt met kleine letters. Op foto’s zijn gebaren uitgebeeld die ieder één woord voorstellen. Wie bijvoorbeeld twee gestrekte handen op elkaar plaatst en de handen daarna tot vuisten samenbalt, vormt het werkwoord ’helpen’. En zo zijn er in totaal 122 gebaren, ingedeeld in de thema’s ’hulp vragen’, ’relaties’ en ’emoties’.
Het miniwoordenboek is bedoeld om de communicatie tussen horenden en doven makkelijker te maken.
Het is niet zomaar een woordenboek, volgedrukt met kleine letters. Op foto’s zijn gebaren uitgebeeld die ieder één woord voorstellen. Wie bijvoorbeeld twee gestrekte handen op elkaar plaatst en de handen daarna tot vuisten samenbalt, vormt het werkwoord ’helpen’. En zo zijn er in totaal 122 gebaren, ingedeeld in de thema’s ’hulp vragen’, ’relaties’ en ’emoties’.
De schrijfsters Mathilde de Geus en Joni Oyserman, beiden vanaf de geboorte doof, zijn trots op hun 320 pagina’s tellende miniwoordenboek van de Nederlandse Gebarentaal.
Het nieuwe woordenboek van de gebarentaal is speciaal gericht op het gewone publiek. De twee auteurs zien de interesse in de gebarentaal toenemen bij mensen die horen, maar in de gewone boekwinkel ontbreken toegankelijke woordenboeken over ’hun’ taal.
,,Als mensen op straat doven zien gebaren, vinden ze dat wel interessant, maar ze weten niet goed wat dat betekent,’’ vertellen De Geus en Oyserman. Zij doen dat via e-mail, de beste manier om te communiceren zonder doventolk of zonder de gebarentaal te kennen.
,,Veel mensen vragen aan ons of we geen simpel boekje kennen met daarin enkele tientallen basisgebaren. We moesten ze steeds teleurstellen. Bij de normale boekhandels is er niets te vinden, waardoor geïnteresseerden naar de gespecialiseerde boekhandel of internet moesten gaan. Op een gegeven moment dachten wij; waarom maken wij niet zo’n simpel basisboek?’’
De Nederlandse Gebarentaal is niet zomaar een taal, vinden ze. Net als bij elke andere taal heeft NGT een eigen woordenschat en grammatica. Dat het een serieuze taal is, bewijzen De Geus en Oyserman ook door aan de Universiteit van Amsterdam Algemene Taalwetenschappen/Nederlandse Gebarentaal te studeren.
Zij zouden het mooi vinden als het miniwoordenboek de drempel tot het communiceren met doven verlaagt. ,,We denken dat er meer wederzijds begrip ontstaat als er een boekje bestaat dat niet al te duur is en toegankelijk voor iedereen,’’ aldus het tweetal. Zij hopen dat horende mensen zich na het lezen van hun boek ook eens aan doven willen aanpassen in plaats van andersom. ,,Doven moeten zich altijd aanpassen aan horenden. Het zou mooi zijn als die groepen meer met elkaar communiceerden.’’
In de VS en het Verenigd Koninkrijk zijn hulpmiddelen als een miniwoordenboek heel normaal. De VS lopen voorop, bemerkte De Geus zelf op vakantie toen ze door een Amerikaans museum liep. De kaartverkoper kon gebaren maken als ’kaart’, ’helpen’, ’lift’ of ’verdieping’.
Bijna een paradijs voor doven dus. Maar de Amerikaanse overheid helpt daar ook een handje door de ambtenaren bij wet te dwingen de beginselen van de gebarentaal te leren. Op vliegvelden, in politiebureaus en ziekenhuizen lopen mensen rond die stukjes van de gebarentaal kennen. ,,Echt ideaal,’’ vindt De Geus.
In ons land is geen wettelijke plicht, maar het zou volgens de twee goed zijn als ambtenaren hier ook een beetje gebarentaal kenden. ,,Het zou een goede zaak zijn als politie, ziekenhuizen, VVV en het centraal station mensen hebben die kunnen gebaren.’’
Uitgegeven bij Uitgeverij Het Spectrum
Bron: Oorakel
De tijd van de Kerst- en Nieuwjaarswensen is weer aangebroken. De winkels puilen uit van de kaarten met allerlei standaardwensen. Niet iedereen kiest daarvoor. Sommige mensen zijn al midden in de zomer heftig aan het het knippen en plakken om hun intimi rond de Kerst te kunnen verrassen met een originele wens. Maar als u van knippen en plakken houdt is er op internet nog veel meer mogelijk. Wellicht vindt u het bijvoorbeeld aardig om uw relaties eens in een andere taal te benaderen. Op het internet circuleert een lijst met de fonetische vertalingen van de gebruikelijke Kerst- en Nieuwjaarswensen in 333 talen. De oorspronkelijke bron hiervan is inmiddels in de internetmist verdwenen. Naar hartelust knippen en plakken dus... Deze wensenlijst mag natuurlijk ook niet ontbreken op een weblog waar taal centraal staat. Bij deze wens ik u alvast Mele Kalikimaka & Hauoli Makahiki Hou (om maar een voorbeeld te noemen). Kunt u uit de lijst met vele moeilijk uitspreekbare wensen geen wijs en wilt u uw internationale relaties toch op originele wijze alle moois wensen, dan vindt u hier nog een aantal non-verbale kerstuitdrukkingen.
Hier vindt u de kerst- en nieuwjaarwensen in 333 talen
Acholi: Mot ki Yomcwing Botwo Me Mwaka Manyen
Adhola: Wafayo Chamo Mbaga & Bothi Oro Manyeni
Aeka: Keremisi jai be
Afrikaans: Geseende Kerfees en 'n gelukkige nuwe jaar
Ahtna: C'ehwggelnen Dzaen
Albanees: Gëzuar Krishlindjet Vitin e Ri!
Aleut: Kamgan Ukudigaa
Alsatian: E gueti Wïnâchte & E glecklichs Nej Johr!
Alur: Wafoyo Kado Oro & Wafoyo Tundo Oro manyeni
Alutiiq: Piamci Amlesquat Uksut
Amharic: Melkam Yelidet Beaal
Amuesha: Yomprocha' ya' nataya
Angami: U kenei Christmas mu teicie kes a-u sie teicie kesa-u sie niepete keluo shuzaie we
Apache (Western): Gozhqq Keshmish
Arabisch: I'D Miilad Said ous Sana Saida
Aragonese: Nabidà! & Goyosa Añada benién.
Aramaic: Edo bri'cho o rish d'shato brich'to!
Aranés: Bon Nadau!
Arawak: Aba satho niw jari da'wisida bon
Armeens: Shenoraavor Nor Dari yev Soorp Janunt
Aromanian: Crãciunu hãriosu shi unu anu nãu, bunu!
Asturisch: Bones Navidaes & Gayoleru anu nuevu!
Assamees: Rongaali Bihur xubhessaa lobo
Ata: Maroyan na Pasko woy kaopia-an ng Bag-ong Tuig kaniyo't langon mga sulod
Aukan: Wi e winsi i wan bun nyun yali
Aymara: Sooma Nawira-ra
Azerisch: Tezze Iliniz Yahsi Olsun
Bafut: Mboni Chrismen & Mboni Alooyefee
Bahasa/Malaysia: Selamat Hari Natal dan Tahun Baru
Bamoun: Poket Kristmet & Poket lum mfe
Banen: Enganda ye hiono mes & Hion Hios Hes
Bandang: Mbung Mbung Krismie & Mbung Mbung Ngouh Suiie
Baskisch: Zorionak eta Urte Berri On!
Bassa: Ngand Nwi Lam & Mwi Lam
Batak Karo: Mejuah-juah Ketuahen Natal
Bemba: Kristu abe nenu muli ino nshiku nkulu ya Mwezi
Bengaals: Shuvo Baro Din: Shuvo Nabo Barsho
Bhojpuri: Naya Sal Mubarak Ho
Bicolano: Maugmang Capascuhan asin Masaganang Ba-gong Taon!
Bislama: Mi wisim yufala eerywan one gutfala Krismas & mo wan hapi New Year long
Blaan: Pye duh di kaut Kristo klu munt ug Felemi Fali!
Blackfoot: I'Taamomohkatoyiiksistsikomi
Brahui: Arkas caik xuda are
Bretons: Nedeleg laouen na bloav ezh mat
Bulgaraars: Chestita Koleda i Shtastliva Nova Godina
Bulu: Duma e bo'o
Bura: e be Zambe e Usa ma ka Kirisimassu
Cantonees: Seng Dan Fai Lok, Sang Nian Fai Lok
Catalaans: Bon Nadal i feliç any nou!
Carib: Sirito kypoton ra'a
Carolinian: Ameseighil ubwutiiwel Layi Luugh me raagh fee
Carrier: Zoo dungwel & Soocho nohdzi doghel
Cebuano: Malipayong Pasko ug Bulahang Bag-ong Tuig!
Chaha: Bogem h n mh m & Boxem as nana-h m
Chamba: Wi na ge nyare Su dome Kirismass
Chamorro: Filis Pasgua & Filis Anu Nuebo
Cherokee: Danistayohihv & Aliheli'sdi Itse Udetiyvsadisv
Cheyenne: Hoesenestotse & Aa'e Emona'e
Chichewa: Moni Wa Chikondwelero Cha Kristmasi
Chiga: Mwebare khuhika: Ha Noel
Choctaw: Yukpa, Nitak Hollo Chito
Cornish: Nadelik looan na looan blethen noweth
Corsicaans: Bon Natale e Bon capu d' annu
Cree: Mitho Makosi Kesikansi
Creek: Afvcke Nettvcakorakko
Creole/Seychelles: Bonn e Erez Ane
Dagbani: Ni ti Burunya Chou & Mi ti yuun
Damara/Nama: Khiza
Deens: Glædelig Jul og godt nytår
Dibabawon: Marayaw na Pasko aw Bag-ong Tui g kaniyo tibo na mga soon
Dine/Navajo: Ya'at'eeh Keshmish
Dinka: Miet puou yan dhiedh Banyda tene Yin
Divehi: Ufaaveri aa ahareh
Dschang: Chrismi a lekah Nguo Suieh
Duits: Froehliche Weihnachten und ein glückliches Neues Jahr!
Duri: Christmas-e- Shoma Mobarak
Egyptisch: Colo sana wintom tiebeen
Engels: Merry Christmas & Happy New Year
Eritrees: Rehus-Beal-Ledeat
Esperanto: Gajan Kristnaskon & Bonan Novjaron
Ests: Rõõmsaid Jõulupühi ja Head uut aastat
Éwé: Blunya na wo
Ewondo: Mbemde abog abyali nti! Mbembe Mbu!
Fali: Use d'h Krismass
Faroese: Gledhilig jól og eydnurikt nýggjár!
Farsi: Sal-e no mubarak
Fijiaans: Me Nomuni na marau ni siga ni sucu dei na yabaki vou
Fins: Hyvää Joulua or Hauskaa Joulua: 0nnellista uutta vuotta
Frans: Joyeux Noël et Bonne Année!
Fries: Noflike Krystdagen en in protte Lok en Seine yn it Nije Jier!
Friulian: Bon Nadâl e Bon An Gnûf
Fulfulde: Jabbama be salla Kirismati
Gaddang: Mangamgam Bawa a dawun sikua diaw amin
Galicisch: Bon Nadal e Bo Ani Novo
Gari: !Soalokia God i gotu vasau, mi lao ke ba na rago vanigira ara dou i matana!
Gciriku: Mfiyawidi yaKrisimisa & Marago ghaMwaka waUpe
Georgisch: Gilotsavt Krist'es Shobas & Gilosavt akhal ts'els
Gikuyu: Gia na Thigukuu njega Na MwakaM weru wi Gikeno
Gitskan: Hisgusgitxwsim Ha'niisgats Christ gankl Ama Sii K'uuhl!
Golin: Yesu kule nongwa kaun umaribe ongwa ena mone di mile wai wen milo
Grieks: Kala Christougenna Ki'eftihismenos O Kenourios Chronos
Groenlands: Juullimi Ukiortaassamilu Pilluarit
Guahibo: Pexania Navidadmatacabi piginia pexaniapejanawai paxainaename
Guambiano: Navidadwan Tabig tugagunrrigay & Sru pilawan kasrag utunrrigay
Guarani: Avyaitete ahi ko Tupa ray arape qyrai Yy Kapyryin rira
Guarayu: Imboeteipri tasecoi Tupa i vave! & Ivve ava Tupa rembiaisu toyuvirecoi turpi oyeaisusa pipe!
Gujarati: Natal ni shub kaamnao & Saal Mubarak
Gwere: Osusuku Omusa & Masuke Omwaka
Gwich'in: Drin tsal zhit shoh ohlii & Drin Choo zhit zhoh ohlii
Han: Drin tsul zhit sho ahlay & Drin Cho zhit sho ahlay
Hausa: Barka da Kirsimatikuma Barka da Sabuwar Shekara!
Hawaiiaans: Mele Kalikimaka & Hauoli Makahiki Hou
Haya: Waihuka na Noeli & Waihhuka n 'Omwaka
Hebreeuws: Mo'adim Lesimkha. Shanah Tova
Heiban: Ati kalo gathje uwa gigih
Herero: Okresmesa ombwa Ombura ombe ombwa
Hiligaynon: Malipayon nga paskua & Malipayon Nga Bag-ong tuig
Hindi: Shubh Naya Baras
Hmong: Nyob Zoo Xyoo Tahiab
Hongaars: Kellemes karácsonyi ünnepeket és Boldog újévet!
Hungduan: Maphon au nitungawan. Apo Dios Kituwen baron di toon
Iban: Selamat Ari Krismas enggau Taun Baru
Ibanag: nga Pascua
Iers: Nollaig Shona Dhuit
Igbo: Ekelere m gi maka Keresimesi na ubochi izizi afo ozo
IJslands: Gleðileg Jól og Farsaelt Komandi ár!
Ikiribati: Te Mauri, Te Raoi ao Te Tabomoa nakoimi nte Kirimati ao te Ririki ae Bou
Ilocano: Naimbag a Pascua ken Naragsac nga Baro nga Tawen!
Imbongu: Gotenga malo Jisasi Karaist
Indonesisch: Selamat Hari Natal & Selamat Tahun Baru
Inupiaq: Annaurri Aniruq & Paglaun Ukiutchiaq
Inupiatun: Quvianaq Agaayuniqpak
Irakees: Idah Saidan Wa Sanah Jadidah
Iroquois: Ojenyunyat Sungwiyadeson homungradon nagwutut & Ojenyunyat osrasay
Italiaans: Buon Natale e Felice Anno Nuovo
Japans: Shinnen omedeto. Kurisumasu Omedeto
Javaans: Sugeng Natal lan warsa enggal
Jèrriais: Bouan Noué et Bouanne Année
Kabyle: Assegwas ameggaz
Kadazan: Kotobian Tadau Do Krimas om Toun Vagu
Kahua: Na vagevageha surireua na Kirisimasi ma na harisi naoru
Kala Lagaw Ya: Ngi ngayka Koei trimal Kaz
Kamba: Ithiwa na Kisimsi Kiseo & Na Mwaka Mweu Museo
Kambaata: eman haaro wegga illisholce
Kannada: Hosa Varushada Subhasayagalu
Kaqchiquel: Dios tik'ujie' avik'in
Karelisch: Rastawanke Sinun, Uvven Vuvenke Sinun
Kashmiers: Christmas Id Mubarak
Kawalib: Amirnar Krismas Gi
Khasi: Krismas basuk & Snem thymmai basuk
Kinyarwanda: Umunsi Mwiza
Kirgizisch: JangI jIlIngIz guttuu bolsun!
Kirundi: Noeli Nziza & Umwaka Mwiza
Koerdisch: Seva piroz sahibe u sersala te piroz be
Kom: Isangle Krismen & Isangle beng i fue
Konkoni: Khushal borit Natalam
Korafe: Keremisi ewewa
Koreaans: Sung Tan Chuk Ha
Kosraean: Tok Tapeng & Engan ya sasu
Koyukon: Denaahto' Hoolaank Dedzaanh Sodeelts'eeyh
Krio: Appi Krismes en Appi Niu Yaa
Kroatisch: Sretan Bozic
Kuanua: A Bona Lukara na Kinakava
Kwangali: Kerekemisa zongwa & Erago moMumvho gomupe
Ladin: Bon Nadel y Bon Ann Nuef
Lakota: Wanikiya tonpi wowiyuskin & Omaka teca oiyokipi
Lamnsó: Kisheri ke Kisimen & Vijung ve kiya kefiyki
Lango: Afoyo Chamo Mwake & Apoyo Mwaka Manyeni
Latijn: Pax hominibus bonae voluntatis
Lets: Prieci'gus Ziemsve'tkus un Laimi'gu Jauno Gadu!
Lausitzian: Wjesole hody a strowe nowe leto
Libanees: Milad Saeed wa Sanaa Mubarakah
Litouws: Linksmu Kaledu ir laimingu Nauju metu
Livonian: Jovi talshpivdi un Vondzist uto aigasto
Lower Tanana: Bet'oxdilt'ayi bedena' ch'exulanhde dranh ninoxudedhet
Lozi: Kilisimasi ya nyakalalo & Silimo se sinca sa tabo
Luganda: Amazalibwa Agesanyu & N'Omwaka Omujaa Ogwemirembe
Luhya: Isuguku Indahi & Nu Muhiga Musha
Luo: Sikuku Mar Higa Kod Mor & Mar Kiga Manyien
Luritja: Wai! Nyuntu Larya?
Luxemburgs: Schéi Krëschtdeeg an e Schéint Néi Joer
Macedonisch: Srekan Bozik I Nova Godina
Madura: Pada salamet sabhala bengko areja
Makassar: Salama' Natal & Selamat Tahun baru
Malagasy: Arahaba tratry ny Krismasy
Malayalam: Puthuvalsara Aashamsakal
Maleis: Selamat Hari Natal
Maltees: Nixtieqlek Milied Tajjeb u Sena Tajba
Mambwe: Kristu aye namwe umu nsikunkulu ino iya Mwezi
Mandarin: Kung His Hsin Nien bing Chu Shen Tan
Mandobo: Mepiya Pagasaulog sa pagka-otawni Jesus aw maontong kaling Omay!
Mangyan: Mayad paq Pasko kag
Mansaka: Madyaw na Pasko aw malipayong Bag-ong Tuig kamayo, mga lumon
Manx: Nollick ghennal as blein vie noa
Maori: Kia orana e kia manuia rava i teia Kiritimeti e te Mataiti Ou
Marathi: Shub Naya Varsh
Margi: Use aga Kirismassi
Marshallese: Monono ilo raaneoan Nejin & Jeramman ilo iio in ekaal
Mataco-Mataguayo: Lesilatyaj ihi Dios ta i ppule ye, Letamsek ihi wichi ta Dios ikojejthi ta i honat e
Maya/Yucateco: Utzul mank'inal
Medlpa: Enim Mutuiyo!
Meithei: Krismas Hlomum & Kumthar Lawmum
Monegaskisch: Festusu Natale e Bona ana noeva
Mingrelian: k'irses mugoxuamant & axal ts'anas mugoxuamant
Mongools: Zul saryn bolon shine ony mend devshuulye
Moro: Nidli pred naborete nano
Moru: Medu amiri ovuru Yesu opi amaro
Muyu: Lip Ki amun aa Natal Kowe
Naasioi: Tampara Kirisimaasi
Naskapi: miywaaitaakun mikusaanor & kiyaa maamiyupiyaakw minuwaach pipuun
Ndjem: Mbeya mbeya Ebiel & Mbeya mbeya mbu
Ndogo: Esimano olyaKalunga gwokombandambanda! & Nombili kombanda yevi maantu e ya hokwa!
Ndonga: Okrismesa iwa & Omude Mupe wa Punikwa
Nederlands: Prettige kerstdagen en een gelukkig nieuwjaar
Nepalees: krist Yesu Ko Shuva Janma Utsav Ko Upalaxhma Hardik Shuva & Naya Barsa Ko harkik Shuvakamana
Newari: Nhu Da Ya Vintuna
Nii: Nim Ono
Niuean: Monuina a Aho Kilisimasi mo e Tau Foou
Noors/Nynorsk: Eg ynskjer hermed Dykk alle ein God Jul og Godt Nyttår
Noors/Bokmål: God Jul og Godt Nyttår
Notu/Ewage: Keremisi dave be
Nyanja: Kristu akhale ndi inu munyengo ino ya Christmas
Nyankore: Mukhulukhe Omwaka
Occitaans: Polit nadal e bona annada
Oekraïens: Veseloho Vam Rizdva i Shchastlyvoho Novoho Roku!
Ojibwe (Chippewa): Niibaa' anami'egiizhigad & Aabita Biboon
Oneida: Wanto'wan amp; Hoyan
Oriya: Sukhamaya christmass ebang khusibhara naba barsa
Orokaiva: Keremisi javotoho
Oromo: baga wagaa hara isinin gaye
Palauan: Ungil Kurismas
Pompangan: Malugud Pascu at saca Masayang Bayung Banua!
Pangasinan: Maabig ya pasko & Maliket ya balon taon
Papiamento: Bon Pasco i Feliz Aña Nobo
Pashto: De Christmas akhtar de bakhtawar au newai kal de mubarak sha.
Pennsylvania Duits: En frehlicher Grischtdaag unen hallich Nei Yaahr!
Pohnpeian: Peren en Krismas & Peren en Parakapw
Pools: Wesolych Swiat i Szczesliwego Nowego Roku.
Portugees: Boas Festas e um feliz Ano Novo
Punjaabs: Nave sal di mubaraka
Q'anjob'al: chi woche swatx'ilal hak'ul yet yalji Komami'
Quechua: Sumaj kausay kachun Navidad ch'sisipi & Mosoi Watapi sumaj kausay kachun
Quiche': Dioa kkje' awuk'
Rapa-Nui: Mata-Ki-Te-Rangi & Te-Pito-O-Te-Henua
Rarotongan: Kia akakakaia te Atua i runga i te rangi Teitei, e ei au to to teianei ao, e kia aroaia mai te tangata nei.
Rengma: Anu keghi Christmas nu amapi kethighi wa salam pi nthu chupenle
Rheto-Romaans: Bella Festas daz Nadal ed in Ventiravel Onn Nov
Romani: Bachtalo krecunu Thaj Bachtalo Nevo Bers
Romanian: Craciun fericit si un An Nou fericit!
Rongmei: Mei kathui nata neila mei Khrisrmas akhatni gai mei tingkum kathan tu-na arew we
Roviana: Mami tataru Kirisimasi koa gamu doduru meke qetu qetu vuaheni vaqura ia
Russisch: Pozdrevlyayu s prazdnikom Rozhdestva i s Novim Godom
Salar: YangI yilingiz gotlI bulsIn!
Sambal: Maligayang Pasko at Masayang Ba-yon Taon!
Sámi: Buorit Juovllat ja Buorre Oddajahki
Saamia: Muwule Omwaka Enjaya
Samoaans: Ia manuia le Kilisimasi ma le tausaga fou
Sango: Gloire na Nzapa na ndouzou aho kouè, Na siriri na ndo sessé na popo ti ajo so amou nguia na Lo.
Santali: Raska nawa Serma
Saramaccan: Nuan wan suti jai o!
Sardinees: Bonu nadale e prosperu annu nou
Schots Gaelic: Nollaig chridheil agus Bliadhna mhath ur!
Secoya: Sihuanu'u Ejaerepa aide'ose'ere & Sihuana'u huaje ametecahue
Semandang: Selemat gawai Natal
Seneca: a: o'-e: sad yos-ha: -se: '
Servisch: Sretan Bozic. Vesela Nova Godine
Siciliaans: Bon Natali e Prosperu Annu Novu!
Sinhala: Subha nath thalak Vewa. Subha Aluth Awrudhak Vewa
Slavey: Teyatie Gonezu
Soga: Mwisuka Sekukulu
Somali: ciid wanaagsan iyo sanad cusub oo fiican.
Songe: Kutandika kua Yesu kuibuwa! & Kipua kipia kibuwa!
Sorani: Newroz le to Piroz be
Sorbian: Wjesole hody a strowe Nowe leto.
Sotho/North: Mahlatsi a Matswalo a Morena le Ngwaga o Moswa
Sotho/South: Litakalerso Tse Monate Tsa Kere Semese Le Mahlohonolo a Selemo Se Secha
Sloveens: Vesele bozicne praznike in srecno novo leto
Slowaaks: Vesele Vianoce a stastny novy rok
Soedanees: Wilujeng Natal Sareng Warsa Enggal
Spaans: Feliz Navidad y Próspero Año Nuevo
Sranan: Wan switi kresneti nanga wan bun nyun yari!
Subanen: Piak Pasko Pu Piag Bago Tawn
Suena: Kerisimasi kokopai
Surigaonon: Malipayon na pasko sanan bag-on tuig!
Swahili: ºKrismas Njema Na Heri Za Mwaka Mpyaº
Tagakaulu: Madyaw Pagsalog sa Pagka-otaw ni Jesus & Aw mauntong na bago Umay!
Tagalog: Maligayang Pasko at Manigong Bagong Taon
Tahitian: Ia ora i te Noere e ia ora na i te matahiti 'api
Tala Andig: Maayad ha pasko daw bag-ong tuig
Tamazight: Asseggwas Ameggaz
Tamil: Nathar Puthu Varuda Valthukkal
Tanaina: Natukda Nuuphaa
Tarifit: Asuggas Asa'di
Tayal: Pqaquasta ta. Pquasta hentang na Jesu
Thai: Suksan Wan Christmas lae Sawadee Pee Mai
Tlingit: Xristos Khuwdziti kax sh kaxtoolxetl
Tokelau: Ke whakamanuia te Kirihimahi & Tauhaga Fou fiafia
Tok Pisin: Meri Krismas & Hepi Nu Yia
Tonga: Kristo abe anduwe muciindo ca Christmas
Tongan: Kilisimasi Fiefia & Ta'u fo'ou monu ia
Toraja: Salama' Natal & Selama' taun baru
Trukese: Neekirissimas annim oo iyer seefe feyiyeech!
Tshiluba: Diledibua dilenga dia Mfumu: Tshidimu tshipia: tshipia th silenga
Tsjechisch: Prejeme Vam Vesele Vanoce a Stastny novy rok
Tswana: Keresemose o monate le masego a ngwaga o montsha
Tubetube: Yayaliyaya Yesu sikabi kaiwena
Tumbuka: Kristu wabe namwe munyengo ya Christmas
Turks: Noeliniz Ve Yeni Yiliniz Kutlu Olsun
Tutchone/Northern: Ut'ohudinch'i Hulin Dzenu & Eyum nan ek'an nenatth'at danji te yesohuthin ch'e hadaatle sh'o
Umbundu: Natale, Natale, Oyo O Natale & Eteke Lio Bowano, Illimo Ciwa
Urdu: Naya Saal Mubarak Ho
Uvean: Italo fa ide tau fou nei eseke
Uyghur: YanghI yiling ahlqIs bolgey!
Valencian: Bon Nadal i millor any nou
Vespi: Rastvoidenke i Udenke Vodenke
Vietnamees: Chuc Mung Giang Sinh: Chuc Mung Tan Nien
Vlaams: Zalig Kerstfeest en Gelukkig nieuw jaar
Votian: Yvaa rashtagoa! & Yvaa uutta vootta!
Waray-Waray: Maupay nga Pasko ngan Mainuswagon nga Bag-o nga Tuig!
Warlpiri: Miri Kirijimiji & Nyuntunpa Ngurrju nyayirni yapa
Welsh: Nadolig LLawen a Blwyddyn Newydd Dda
Witrussisch: Winshuyu sa Svyatkami i z Novym godam!
Xhosa: Siniqwenelela Ikrisimesi EmnandI Nonyaka Omtsha Ozele Iintsikelelo Namathamsanqa
Yup'ik/Central: Alussistuaqegcikici
Yupik/Siberian: Quyanalghii Kuusma & Quyangalleq Nutaghamun Aymiqulleq
Yiddisch: Gute Vaynakhtn un a Gut Nay Yor
Yoruba: E ku odun, e hu iye' dun!
Zarma: Barka da Issa hay-yan hann & Barka da djiri barey-yan
Zaza: Newroz'a tu Piroz be
Zia: Kerisimasi wosewa
Zime: El ma ka bar vra aso vei Lu & El ma ka kim na mireu
Zulu: Sinifesela Ukhisimusi Omuhle Nonyaka Omusha Onempumelelo
Zweeds: God Jul och Gott Nytt År
AMSTERDAM - Anderhalf uur les in de week om de moeilijkste taal te leren. Het is geen sinecure, maar de tweedeklassers van het Gemeentelijk Gymnasium Hilversum zetten zich er vanaf januari aan. Bovenop het wekelijkse lesrooster krijgen ze anderhalf jaar lang Chinese taal en cultuur. ‘Via dit vak proberen we de deur naar Zuidoost-Azië open te zetten’, zegt rector Wim van den Berg, die ex-leerling Rijkman Groenink van ABN Amro en gymnasiastenmoeder Monique van de Ven wist te strikken het programma te promoten in een brochure.
e belangstelling is groot: zestig ouders en kinderen bezochten donderdag de informatiebijeenkomst, en een stuk of twintig leerlingen hebben zich al ingeschreven om à raison van 200 euro per maand een jaar lang Chinees te gaan leren. Een Nederlands-Chinese docent, verbonden aan de Hogeschool Maastricht, gaat het vak geven, en aan het eind van de cursus volgt een officieel certificaat. Hiermee, en met Spaans en Engels op hoog niveau, probeert de school haar leerlingen voor te bereiden op een carrière in de wereld. ‘En die is groter dan Nederland en Europa’, zegt rector Van den Berg. ‘De Chinese interne markt is de markt van de toekomst’, zegt de brochure.
Maar kunnen jongens en meisjes van 13, 14 jaar dat wel aan? ‘Op onze school zitten kinderen die graag wat extra’s doen’, zegt Van den Berg. Ook volgens Ben van Herpen, directeur Voortgezet Onderwijs van het Koning Willem I College in Den Bosch, is het te doen. ‘Natuurlijk hebben ze een dubbele handicap, omdat je naast de taal ook de tekens moet leren, maar juist kinderen leren heel snel.’
Op zijn school krijgen alle tweedeklassers havo/atheneum sinds 2004 Chinees, en hij hoopt over een paar jaar ook een examen Chinees te kunnen afnemen. Een mooi alternatief voor Frans of Duits. ‘China is een enorme economische groeimarkt. Als je als Nederlander daar komt te werken, en je beheerst die taal een beetje, dan heb je een grote voorsprong.’
Het ministerie in Den Haag heeft net de deelvakken in de moderne talen afgeschaft, omdat dat tot te veel versnippering leidde. Het Hilversumse gymnasium ziet er echter geen been in alsnog 1,5 uur per week Chinees aan te bieden. ‘Wij zijn een redelijk eigenwijze school’, zegt rector Van den Berg, die sowieso weinig op heeft met het studiehuis. ‘We zijn hier ook niet vies van ouderwetse kennisoverdracht.’
Bron: Robin Gerrits in de Volkskrant van 12 december 2005
Het recht is een nationale aangelegenheid en weinig studenten komen in een écht internationale omgeving terecht. Daarom is het niet zinvol om verplichte Engelse vakken te geven in de bachelor. Universitair docent Floris van Laanen heeft zeven argumenten waarom het voorstel van Vrijspraak daartoe niet deugt.
Floris van Laanen
In Univers van 24 november houdt de studentenfractie Vrijspraak een pleidooi voor meer Engels in de bacheloropleiding rechten. Er moet haars inziens in het eerste jaar een verplicht vak 'Legal Language Skills' komen. Aanbevolen wordt dat er verplicht ieder semester één cursus in het Engels wordt aangeboden. Zich daartoe lenende vakken zouden moeten worden omgezet in het Engels, en uiteindelijk kan worden gedacht over volledig Engelstalige bachelors. Dat zou volgens de studenten passen binnen het internationaliseringsstreven. Het is juist in verband met de internationaliseringstrein die (ook) door gebouw M dendert, dat ik zeven argumenten aandraag tegen (verplichte) verengelsing van het rechtenonderwijs.
Een onderzoek naar de rol van taalvaardigheid en tekstbegrip in het realistisch wiskundeonderwijs.
ISBN 90-367-2418-X
Sinds de invoering van de Realistische Wiskunde is het wiskundeonderwijs in Nederland taliger geworden. Volgens deze didactiek worden wiskundeopgaven gepresenteerd in contexten: kleine verhaaltjes over herkenbare situaties die leerlingen confronteren met problemen die ze mathematisch moeten oplossen. Door deze contexten is de hoeveelheid taal en tekst in wiskundeboeken sterk toegenomen.
Het aantal publicaties over de schrijver/tekenaar Marten Toonder wordt deze maand aangevuld met een lexicon en een citatenboek. Beide boeken, samengesteld door Pim Oosterheert, worden op 14 december gepresenteerd in het Letterkundig Museum in Den Haag.
Het lexicon, getiteld Van Aamnaak tot Zwirkvlaai, telt 5000 trefwoorden. Alle belangrijkste namen, begrippen en taalvondsten van de dit jaar overleden Toonder zijn er in samengebracht. Het citatenboek bevat een verzameling van honderden citaten uit de Bommelverhalen.Ze zijn gerangschikt in rubrieken, zoals ambtenarij, economie, gezondheid en maatschappij.
Lees alvast meer over Toonder en de heer van stand in Profiel Bommel (NRC)
Om te bepalen hoe een website of een pagina in een blad er uit gaat zien als deze gevuld is met tekst, kan er 'dummy' tekst worden geplaatst. Veel verder dan 'en hier komt de tekst' of het alleszeggende 'bla bla bla' komen de meeste vormgevers niet. Daarnaast geeft zulke tekst geen goed beeld van de uitstraling van de de pagina, de site, de bladspiegel. De oplossing is: 'Lorem ipsum dolor'.
Lorem ipsum dolor is een stuk tekst uit een werk van Cicero, dat in 45 voor Christus geschreven werd. Omstreeks 1500 werd het gebruikt voor het vullen van een boek over lettertypen. Op internet zijn er diverse sites die stukken tekst kunnen genereren. Daarbij is het zaak dat de tekst gerespecteerd wordt en geen herhalende stukken bevat, evenmin mogen er 'vreemde' woorden tussen zitten. Dit laatste wordt vaak als grap toegevoegd. De echte Lorem ipsum dolor generators maken gebruik van de 200 Latijnse woorden en regels voor zin- en woordstructuren. De Lorem Ipsum generator op Lipsum.com voldoet aan alle regels. De gegenereerde teksten zijn perfect om een site mee te vullen. Dankzij het feit dat nagenoeg niemand de tekst kan lezen, zullen gebruikers bij een prototype niet afgeleid zijn door de teksten, maar eerder oog hebben voor de uitstraling van de site.
Voor wie een idee wil krijgen van hoe deze tekst er uit ziet...
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. In orci dolor, ultrices ut, tincidunt ac, blandit sed, tellus. Ut vehicula, sem in congue tincidunt, velit felis condimentum libero, at semper arcu augue ut pede. Morbi ut neque. Ut scelerisque feugiat mi. Mauris non quam id libero gravida volutpat. Quisque vestibulum lacinia libero. Praesent interdum lacus. Nunc tempus enim at quam. Nam non purus eget tellus commodo mattis. Nulla ornare. Proin tempus massa non tortor.Sed est est, vehicula non, vehicula eget, fringilla id, magna. Sed pharetra pharetra arcu. Fusce vel lectus ac magna pharetra pharetra. Duis tincidunt. Aliquam erat volutpat. Phasellus sollicitudin. Etiam ante eros, semper in, aliquet porttitor, adipiscing eu, purus. In id nisl. Phasellus gravida. Quisque venenatis massa sed odio. Pellentesque vitae felis. Nulla consequat. Nunc vulputate sollicitudin purus. Suspendisse vehicula felis at dui. Integer malesuada turpis et elit. Donec eleifend justo eu ligula. Nam at quam.
Suspendisse sodales, purus quis dictum interdum, libero turpis mattis augue, at viverra libero purus eu mi. Aliquam egestas. Integer ac ante et metus posuere iaculis. Mauris blandit suscipit risus. Donec suscipit libero ac nisl. Quisque laoreet laoreet pede. Aliquam ligula. Aliquam auctor dolor. Morbi accumsan leo mollis diam. Pellentesque habitant morbi tristique senectus et netus et malesuada fames ac turpis egestas.
Donec id sapien ac neque rutrum pharetra. Fusce congue. Aliquam mollis felis. Maecenas justo lorem, auctor sit amet, facilisis et, mattis non, massa. Morbi dapibus hendrerit est. Morbi sagittis pede id erat. Duis nunc nisi, consectetuer sit amet, consequat vitae, tincidunt sit amet, enim. Sed viverra elementum libero. Nunc purus mi, ultrices vel, aliquam at, laoreet ac, eros. In nulla arcu, faucibus ac, porta et, scelerisque nec, ligula. Mauris ornare fermentum ligula. Sed posuere nisl in ante. Nulla ultrices gravida neque. Donec ac urna. Quisque in libero vel diam varius lacinia.
Morbi at enim. Nunc nisl. Ut ipsum tellus, dapibus sed, rhoncus at, volutpat et, ipsum. Sed condimentum, nunc sed feugiat vulputate, purus purus accumsan magna, sed viverra nisi nisi non dolor. Fusce non dolor. Praesent tellus augue, auctor ut, eleifend id, blandit at, erat. Etiam nibh. Vestibulum lectus nunc, vulputate malesuada, vestibulum non, tincidunt vitae, dui. Duis libero dolor, faucibus sit amet, faucibus id, elementum vel, libero. Aenean ornare euismod tellus. Vivamus nec risus in felis consequat sollicitudin. Curabitur facilisis interdum sem. Morbi et diam. Aliquam ac mauris. Nam interdum. Nunc suscipit. Ut nunc. In hac habitasse platea dictumst. Maecenas lobortis. Mauris malesuada turpis sed ante.
Bron: Smallzine
Lorem Ipsum generator: http://www.lipsum.com/
Een onderzoek naar de rol van taalvaardigheid en tekstbegrip in het realistisch wiskundeonderwijs.
De invoering van de Realistische Wiskunde heeft het wiskundeonderwijs in Nederland taliger gemaakt. Het wiskundeboek bevat meer taal, omdat alle wiskundeopgaven in contexten worden aangeboden.Promovendus Joanneke Prenger ging na in hoeverre taalvaardigheid en tekstbegrip een rol spelen in het wiskundeonderwijs.
Haar onderzoek toont aan dat taalzwakke leerlingen door hun geringe tekstbegripvaardigheden en taalvaardigheid ook bij wiskunde belemmerd worden. Zo bleken allochtone leerlingen in het tweede leerjaar van het vmbo lager te presteren dan de autochtone leerlingen op de vaardigheid in tekstbegrip bij wiskunde. De analyse van het wiskundeboek laat zien dat er veel potentiële talige struikelblokken in wiskundeteksten te vinden zijn, zoals laagfrequente dagelijkse woorden en een complex alineaniveau.
Joanneke Prenger (Enschede,1975) studeerde Nederlands aan de RUG. Momenteel werkt Prenger als projectleider bij het Expertisecentrum taal, onderwijs en communicatie (Etoc), dat verbonden is aan de RUG. Daarnaast is zij incidenteel betrokken bij de Opleiding Speciale Onderwijszorg (OSO Windesheim) als docent en studiecoach.
Iedereen gebruikt voortdurend uitdrukkingen. Van de meeste is wel bekend hoe ze zijn ontstaan, maar soms hebben de nevelen van de tijd het moeilijk gemaakt te achterhalen waar een uitdrukking vandaan komt. Heidi Aalbrecht, auteur van Parels voor de zwijnen, is benieuwd naar uw theorieën over het ontstaan van uitdrukkingen die tot op de dag van vandaag nog niet afdoende zijn verklaard, of waarover twijfel bestaat.
Bijvoorbeeld:
de pijp aan Maarten geven
Wie de pijp aan Maarten geeft, houdt het voor gezien, hij geeft het na vele pogingen op. De uitdrukkig wordt ook gebruikt in de betekenis 'sterven'. Maar wie Maarten is en waarom de pijp aan hem gegeven wordt, is niet bekend.
Hebt u een idee? Laat het weten!
Wat is de oudste vindplaats van een kruiwagen met springende kikkers voortduwen?
Kunt u een voorbeeld noemen waarin onderspit in zijn letterlijke betekenis wordt gebruikt? Uit welk jaar stamt uw citaat, en in welke bron hebt u het aangetroffen?
Lees er mee over op Taalwerkplaats
Wie kent de televisiereclame voor het Zuid-Afrikaanse gerecht bobotie van Knorr niet? De grappig klinkende woorden die werden gebruikt spraken allemaal tot de verbeelding. Helaas bleken woorden als 'amperbroekie' en 'hysbakkie' niet te kloppen... In een recent verschenen AOboekje leest u alles over het Afrikaans; het ontstaan, het verband met het Nederlands, de grammatica, de toekomst en niet te vergeten een 'woordelys' met woorden die wel echt tot het Afrikaans behoren.
Afrikaans is 'die vriendelike taal'. Tot groot genoegen van Nederlandstalige toeristen die gedreven foto's maken van de 'grappige' teksten op uithangborden. De Engelsen in Zuid-Afrika noemen de taal dan ook smalend 'baby Dutch'. Toch is Afrikaans meer dan een verbastering van het zeventiende-eeuwse Nederlands.
Inheemse volken en zeker ook de voormalige slaven uit Azië hebben een belangrijke rol gespeeld bij het in stand houden en ontwikkelen van het Afrikaans tot wat het nu is. Dat kleurrijke verleden is vandaag de dag nog zichtbaar in de Zuid-Afrikaanse samenleving. Van de zogenaamde 'kleurlingen' (die apartheidsclassificatie wordt nog steeds gebruikt), spreekt 90% Afrikaans als moedertaal. Ter vergelijking: onder blanken is dit 'slechts' 60%. Minder bekend is dat Afrikaans in de negentiende eeuw voor het eerst werd opgeschreven door voormalige slaven uit 'het oosten'. In het Arabisch nota bene!
Meer info: Actuele Onderwerpen
Vurige Gebaren in Oogmuziek
Na het succes van de BEAST concerttour 2003/4 en de DVD, staat Mindy Brown opnieuw op de planken met podium rocker Frédérique Spigt en haar band in haar nieuwe concert VUUR. Mindy Brown , in de VS bekend als The Lady Signs The Blues, is gebarenartiest en oogmuziekvertolker. Ze gebaart de teksten, de sfeer en de muziek van Frédérique Spigt tijdens het concert.
Vurige Gebaren
Frederique Spigt en Oogmuziek Artiest Mindy Brown
Datum: 15 december 2005
Tijd: 20:30 uur
Plaats: Theater aan het Spui, Den Haag
bron: Oorakel
