taal

door Twan van Lierop
Bron: Brabants Dagblad

Zaterdag 11 maart 2006 - Den Bosch - Al is het zeer de vraag in hoeverre het Brabants dialect nog toekomst heeft, er lijkt op dit moment nog volop leven in te zitten. Met de belangstelling voor de eigen streektaal is nog niets mis, zo bleek vorig jaar bij de verkiezing van het mooiste Brabantse woord. Op die golf van populariteit is nu ook een boekje van Brabantse dialectschrijvers hard op weg een groot succes te worden.
D’r zit meziek in heet de uitgave die op initiatief van de commissie dialectologie van het Noordbrabants Genootschap is samengesteld. Het boek is verschenen ter gelegenheid van de Boekenweek, die als thema schrijvers en muziek heeft.
Morgen wordt het gepresenteerd in dorpshuis Den Brink in het Westbrabantse Den Hout, maar nu al is het uitverkocht. Het blijft echter gewoon leverbaar, want inmiddels is de tweede druk verschenen.

Trompèt

In de bundel staan 28 verhalen en gedichten in dialect, van evenzovele auteurs uit alle uithoeken van de provincie.
Het boek opent met een bijdrage van ’de nestor van de Brabantse cultuur’ Jan Naaijkens, die het sprookje vertelt van ’n Jungske meej 'n tròmpet. De andere schrijvers komen in alfabetische volgorde aan bod, van Johan Biemans uit Bergeijk tot Mientje Wever uit Boxmeer.
Jan Naaijkens schrijft in plat Hilvarenbeeks, zoals ook de andere auteurs in hun eigen dialect vertellen.
Daarmee laat de bundel zien hoe rijk en gevarieerd het Brabants is. Dat is bijvoorbeeld te zien in de verhalen die de plaatselijke harmonie als onderwerp hebben. Bij Cor Swanenberg in Berlicum hebben ze een hèrmenie, bij Kees Hoeckx in Huijbergen een aarmeniej, bij Henriëtte Kegge in Prinsenbeek een ’armonie en bij Willem Iven in de Peel een hermeniej of volgens sommigen een herriemeniej.

Inspanning

Voor iemand die niet gewend is om dialect te lezen, vergt het boek de nodige inspanning. Nog ingewikkelder is het om verschillende Brabantse dialecten en streekgebonden uitdrukkingen goed te kunnen volgen. De tekst komt vooral tot leven als hij hardop wordt gelezen en zo bijna als muziek in de oren klinkt. Zoals het sonnet dat Frans van Dooren uit Oss bijdroeg aan de bundel, kort voor zijn overlijden:
Un goei sonnet is un gedicht dè klinkt
(zoas de naam al zi) en muzikaol
van klank en toon op iemand overspringt
En och, schor as 'nen aauwe nachtegaol
Die vur den donker nog wé flùt en kwinkt,
Zing ik sonnette in m'n moedertaol!
D'r zit meziek in. Brabantse dialectschrijvers over muziek. Brabants Boekenweek Boek. 80 pagina's. 9,95euro. Uitgave: het Noordbrabants Genootschap, Den Bosch.T]