Druk jij je uit in vaagtaal?
Je kunt taal gebruiken om je gedachten te verhelderen, maar dezelfde taal kun je juist ook gebruiken om een mist op te trekken. In de politiek, het onderwijs, de overheid en het bedrijfsleven wordt veelvuldig gebruik gemaakt van onnodig moeilijke woorden om simpele gedachten tot uitdrukking te brengen. Er worden ook uitdrukkingen gebruikt die de werkelijke inhoud van de boodschap eerder verhullen dan verduidelijken. Arjen Ligtvoet en Cathelijne de Busser schreven hierover het boek Vaagtaal. Vaagtaal bestaat uit woorden en uitdrukkingen die onduidelijk, dubbelzinnig, misleidend, overbodig of storend zijn. Vaagtaal is een taal die verleidt, misleidt, verwart en voor ergernis zorgt.
Onduidelijk taalgebruik
Vage taal: we gebruiken het allemaal en soms valt het ons niet eens meer op. We hebben het zorgeloos over doorcommuniceren, proactief inspelen op een kantelmomentje, een definitief eindconcept, even de targets herfocussen enzovoorts. Nog even en er komt geen zinnig woord meer uit onze mond! Door vaagtaal moeten medewerkers tegenwoordig proactief zijn en in het bezit zijn van krachtige kerncompetenties. Door vaagtaal is je buurvrouw letterlijk doodgereden, zelfs als zij nog springlevend voor je staat. Door vaagtaal presenteren ambtenaren schaamteloos hun beleidsbeleid dat er voor moet zorgen dat het beleid ten aanzien van beleidsresistente burgers handjes en voetjes krijgt. Door vaagtaal heten criminele jongeren tegenwoordig kansjongeren die in kanswijken wonen, want kansen zijn altijd goed.
Manipuleren met woorden
Het boek Vaagtaal is een hilarisch werk geworden, boordevol herkenbare voorbeelden. Maar het zijn niet alleen deze voorbeelden waardoor je jezelf voorneemt om voortaan helderder te spreken en te schrijven. Ligtvoet en De Busser laten ook zien hoe vaagtaal stiekem wordt misbruikt. Het blijkt dat taal heel handig kan worden ingezet om te manipuleren. Ambtenaren gebruiken het om hun baan veilig te stellen, managers om indruk te maken op hun collega's, reclamemakers om klanten een rad voor ogen te draaien. Om over het manipulatieve taalgebruik van politici nog maar te zwijgen.
Heldere en duidelijke taal
De tongue in cheek-humor van de auteurs is aanstekelijk, de voorbeelden zijn scherp gekozen en de illustraties van Rob Derks zijn erg leuk en zijn passend bij het geheel. Wat kunnen we met Vaagtaal? We kunnen er van leren dat we niet zo moeilijk hoeven te doen om ons begrijpelijk uit te drukken. Duidelijke taal spreken, geeft meer aanzien dan het gebruik van dure woorden. Laten we daarom besluiten voortaan helderder en duidelijker te gaan communiceren. Het boek Vaagtaal leert ons alvast op humoristische en aansprekende wijze hoe het niet moet. Bovendien leren te luisteren tussen de vaagtalige regels door. Kennis van Vaagtaal geeft je dus een grote een voorsprong in de communicatie met woorden.
