Liefhebbers van de Griekse keuken hebben het in Nederland niet altijd makkelijk. De gemiddelde Rhodosschotel, royaal overgoten met fabrieks-tzatziki, kan zelden ook maar tippen aan de herinnering van smaken en geuren in Griekenland. Gelukkig hebben we nieuwe middenstanders als die van dit Amsterdamse winkeltje. De uitbater spreekt wel tien talen, maar geen Grieks. Zijn Nederlands is ook nog niet helemaal IERK C2. Het geeft niets, zijn eten is heerlijk!
We hebben er lang op moeten wachten, maar ze zijn er : de twee kloeke delen Groot Woordenboek Nederlands-Grieks en Grieks –Nederlands.
Tien jaar lang is er door een wisselende groep Nederlandse en Griekse onderzoekers van de Leerstoelgroep Nieuwgriekse taal en cultuur en Byzantinologie van de UvA gewerkt aan het project, met dit bijzonder verdienstelijke resultaat als gevolg. Niemand hoeft zich meer te behelpen met de oubollige Imbrechts-pockets of zijn toevlucht te nemen tot de minder toegankelijke Engelstalige of Griekstalige uitgaven.
Op de tweede kerstdag 2007 overleed in Dordrecht de Griekse dichteres en vertaalster Stella Timonidou. Timonidou, die 12 jaar van haar leven in Nederland woonde, leerde de taal zo goed en zo snel dat zij van een aantal gedichten twee versies schreef, een Nederlandse en een Griekse.
In december 2008 komt een bundel uit met Timonidous verzamelde gedichten. ( Uitgeverij University Studio Press in Thessaloniki.)
Tijdens de vierde editie van de Internationale Boekenbeurs in Thessaloniki was dit jaar voor het eerst het Nederlandse Productiefonds present met drie Nederlandse schrijvers. Het thema dit jaar was Reizen.
Onderstaande Powerpoint-presentatie met allerlei grappige Griekse teksten kreeg ik toegestuurd van een trouwe bezoekster van onze grieksetaal.startpagina.nl :
Meer dan twee jaar geleden kwam onderstaand flash-filmpje uit. We hebben er op het prikbord van grieksetaal.startpagina.nl al smakelijk om gelachen destijds, maar hij blijft leuk. Een onzin-liedje is het, in het Engels / Grieks gezongen door een zogenaamde Greek lover.
Daarom nogmaals de link naar het filmpje, klik hier om het te bekijken.
Oproep van de eigenaar van een flatgebouw in Athene aan haar bewoners:
Παρακαλώ το άπλωμα των ρούχων να γίνεται στο πίσω μέρος της πολυκατοικίας όποτε το μπροστινό μέρος να είναι εμφανήσιμο και να μη μοιάζει με τσαντίρι. Ευχαριστώ, ο διαχειριστής.
Wilt u alstublieft uw was aan de achterkant van het appartement ophangen zodat de voorkant van de flat netjes blijft en niet op een tent lijkt. Dank u wel, de beheerder.
Moeder: "Kom binnen, m'n kind! Het sneeuwt!"
Blonde dochter: "Mamma, buiten sneeuwt het ook! Ik blijf hier..."
Grieken staan nou niet bepaald bekend om hun ontspannen rijstijl. Vooral in het drukke Athene wordt er driftig en veelvuldig geclaxoneerd door ongeduldige chauffeurs als de auto vóór hen niet snel genoeg optrekt zodra het stoplicht op groen springt. Vaak worden daarbij allerlei verwensingen geschreeuwd naar elkaar. Wat zal de eigenaar van deze Fiat het zwaar te verduren hebben in het verkeer:
Dit is wat er op de achterruit van zijn autootje te lezen valt:
Fiat 126 652 CC
Μην κορνάρετε! (Niet toeteren!)
Κάνω πετάλι όσο πιό γρήγορα μπορώ (Ik zal zo snel als ik kan gas geven)
Τι βλέπει μια γυναίκα όταν κοιτάει τον καθρέφτη...
Wat een vrouw ziet als ze in de spiegel kijkt...
En een man?
Dat de Grieken over het algemeen erg heetgebakerd zijn, illustreert dit filmpje. Een scene bij een Grieks gezin aan tafel, vader krijgt het benauwd en vraagt om een glaasje water. Moeder heeft de tafel al gedekt en voor het eten gezorgd en heeft nu eens geen zin om op te staan. De zoons voelen er ook weinig voor om hun vader te helpen, zie hoe dit uit de hand loopt...
Fragment uit de film "Ο στρίγγλος που έγινε αρνάκι" uit 1967. De vader werd gespeeld door de acteur Λάμπρος Κωνσταντάρας (Lámbros Konstantáras)
Moeder (?) zegt tegen zoon Vangelis: Θέλω να ξέρεις Βαγγέλη, ότι κατανόω την ανάγκη σου, να αλλάξεις φύλο...
Ik wil dat je weet Vangeli, dat ik me in kan leven in je behoefte om van geslacht te veranderen...
Het antwoord van zoon Vangelis (of moet ik zeggen van dochter Evangelia?) luidt:
Σ' ευχαριστώ μπαμπά...
Dank je pap...
Η σεξουαλική ζωή ενός άνδρα (Het seksleven van een man)
Από τα 16 ως τα 20 είναι σαν τη καμηλοπάρδαλη: τρώει όλα τα λουλουδάκια:
Van zijn 16e tot zijn 20e is hij als een giraffe: hij eet alle bloemetjes.
Een verzameling opmerkelijke advertenties uit diverse Griekse kranten:
ΝΟΙΚΟΚΥΡΑ που πλήττει, με μεγάλο στήθος, ψάχνει αρσενικά οποιασδήποτε ηλικίας.
HUISVROUW die zich verveelt, met grote boezem, zoekt mannen van alle leeftijden.
ΖΗΤΕΙΤΑΙ οικογένεια διά να φροντίζει Φιλιππινέζα. Να ομιλεί τη γλώσσα και να' ναι τακτική και καθαρή και μισθός εν κοινή συναινέσει. >
GEZOCHT: gezin om voor een Filippijnse te zorgen. Ze moet de taal spreken en stipt en netjes/schoon zijn. Salaris met wederzijdse instemming.
ΖΗΤΕΙΤΑΙ μπάρμαν γυναίκα.
GEZOCHT: barman (vrouw).
ΖΗΤΩ να μου χαρίσουν 10 εθνικές στολές.
IK VERZOEK iemand mij 10 nationale kostuums te geven.
33ΧΡΟΝΟΣ, ευκατάστατος, με βελούδινο σώμα, άτριχος, ζητά εσένα, τον δυναμικό, ενεργητικό, τριχωτό και άνεργο.
33-JARIGE (MAN), vermogend, met een fluwelen lichaam, onbehaard, zoekt jou: dynamische, energieke, harige, werkloze man.
Het is algemeen bekend dat er mensen zijn die er heilig van overtuigd zijn dat vrijdag de dertiende een ongeluksdag is. Sommigen zijn er op zo'n dag constant alert op dat hen niets naars overkomt. Wat ik nog niet wist, is dat deze angst ook een naam heeft. Ik heb er vandaag een prachtig nieuw woord bijgeleerd, gelezen in Taalpost: Paraskevidekatriafobie. Dit woord is afkomstig van het Griekse Παρασκευή –paraskevi- (vrijdag), δέκα –deka- (10) , τρία/τρείς -tria/tris- (3), en φοβία/φόβος -fovia/fovos- (fobie/angst) Paraskevidekatriafobie is een specifieke fobie voor vrijdag de dertiende. Meestal is de angst niet overheersend en er treden doorgaans geen paniekaanvallen op, maar bij een aanzienlijk deel van de bevolking is toch een zekere onrust waar te nemen.
Dit topic is bedoeld voor de lezer die al aardig thuis is in de Griekse taal en cultuur. Het geeft een opsomming van eigenschappen en gewoontes die typerend zijn voor veel Grieken. Ik heb gezorgd voor een –hier en daar een beetje vrije- vertaling.
Klik hier om naar een gezellig Grieks muziekje te luisteren tijdens het lezen!
Lees verder "Είσαι Έλληνας γιατί... (Je bent een Griek omdat...)" »
Προχωράει η τεχνολογία (Prochoráei i technología) - De technologie gaat vooruit....
Vertaling : Je baby ontwikkelt zich prima. Wil je 'm misschien een e-mail sturen?
Engelen, de Griekse taal en Kerstmis. Deze onderwerpen zijn allemaal vertegenwoordigd in een prachtige Powerpoint-presentatie die u hier kunt downloaden.
Kregen we van redacteur Frank al een Kerstwens in 333 talen; een persoonlijke Kerstwens in het Grieks geschreven mocht niet ontbreken, vond ik:
Pas op met het parkeren van je auto onder bomen in Griekenland! Voor je het weet springen er loslopende geiten op om op deze manier lekker te kunnen knabbelen aan de takken...
Deze advertentie was zowaar aangeplakt op de etalageruit van een Griekse winkel:
Wat schrijft deze winkelier allemaal?
Πωλείται (Poleítai) - Te koop
Ένα ζεύγος μασέλες (Éna zevgos maséles) - letterlijk een stel kunstgebitten, μασέλες (maséles) is het meervoud van μασέλα (maséla), kunstgebit. Echter, een stel kunstgebitten zeg je niet in het Nederlands voor een onder- en bovenstel samen, wel zou kunnen: een stel protheses; maar hou het maar gewoon op "een kunstgebit" (enkelvoud).
Λόγω θάνατου (Lógo thánatou) - in verband met/ met als reden/door een overlijden ( ο λόγος (o lógos) : de reden, ο θάνατος (o thánatos) : het overlijden
1ο δώρο : οδοντόκρεμα (odontókrema) - 1e cadeau : tandpasta
2ο δώρο : βουρτσάκι (vourtsáki) - 2e cadeau : borsteltje
3ο δώρο : μακαρόνια Ντεβετα Νο 7 (makarónia Deveta) - 3e cadeau : macaroni van het merk Deveta, nr. 7 (nummer-aanduiding is voor de dikte van de pasta)
De koper krijgt er nog een extra cadeautje bij .... (έξτρα δώρο) (éxtra dóro).. De vraag is nu: wat zou dat extraatje zijn? De pijl wijst naar het touw dat er naast hangt ( een stuk flostouw?) of naar het kleine donkerblauwe zakje dat aan het plakband bungelt. Wat zou daar in zitten? Een klodder tzatziki? Of een stukje eigengebakken mousaka?
Από ποιό δέντρο έπεσες;
Zoek de periode op waarin je geboren bent, kijk welke boom daar bij hoort en lees vervolgens de bijbehorende verklaring eronder. (Vertalingen heb ik er bij gegeven!)
01/01 - 11/01 ---------- Έλατο (Den)
12/01 - 24/01 ---------- Πτελέα (Olm)
25/01 - 03/02 ---------- Κυπαρίσσι (Cipres)
04/02 - 08/02 ---------- Λεύκη (Populier)
09/02 - 18/02 ---------- Κέδρος (Ceder)
19/02 - 28/02 ---------- Πεύκο (Pijnboom)
01/03 - 10/03 ---------- Κλαίουσα,Ιτιά (Wilg)
11/03 - 20/03 ---------- Λεμονιά (Citroenboom)
21/03 -------------------- Βελανιδιά (Eik)
22/03 - 31/03 ---------- Φουντουκιά (Hazelaar)
01/04 - 10/04 ---------- Μελία (Lijsterbes)
11/04 - 20/04 ---------- Σφένδαμος (Esdoorn)
01/04 - 30/04 ---------- Φιστικιά (Notenboom)
01/05 - 14/05 ---------- Λεύκη (Populier)
15/05 - 24/05 ---------- Καστανιά (Kastanjeboom)
25/05 - 03/06 ---------- Απολιθωμένο (Es)
04/06 - 13/06 ---------- Γαύρος (Haagbeuk)
14/06 - 23/06 ---------- Συκιά (Vijgenboom)
24/06 -------------------- Σημύδα (Berk)
25/06 - 04/07 ---------- Μηλιά (Appelboom)
05/07 - 14/07 ---------- Έλατο (Den)
15/07 - 25/07 ---------- Πτελέα (Olm)
26/07 - 04/08 ---------- Κυπαρίσσι (Cipres)
05/08 - 13/08 ---------- Λεύκη (Populier)
14/08 - 23/08 ---------- Κέδρος (Ceder)
24/08 - 02/09 ---------- Πεύκο (Pijnboom)
03/09 - 12/09 ---------- Κλαίουσα, Ιτιά (Wilg)
13/09 - 22/09 ---------- Λεμονιά (Citroenboom)
23/09 -------------------- Ελιά (Olijfboom)
24/09 - 03/10 ---------- Φουντουκιά (Hazelaar)
04/10 - 13/10 ---------- Μελία (Lijsterbes)
14/10 - 23/10 ---------- Σφένδαμος (Esdoorn)
24/10 - 11/11 ---------- Φιστικιά (Notenboom)
12/11 - 21/11 ---------- Καστανιά (Kastanjeboom)
22/11 - 01/12 ---------- Απολιθωμένο (Es)
02/12 - 11/12 ---------- Γαύρος (Haagbeuk)
12/12 - 21/12 ---------- Συκιά (Vijgenboom)
22/12 -------------------- Οξιά (Beuk)
23/12 - 31/12 ---------- Μηλιά (Appelboom)
Bomen worden in Griekenland veelvuldig gebruikt om aankondigingen op te hangen voor van alles en nog wat.
Deze Griekse opticien heeft een wel heel originele manier gevonden om reclame voor zijn zaak te maken:
Vertaald:
De volgende keer dat u de bus mist, niet omdat u te laat was, maar omdat u 'm niet goed zag, ligt de oplossing achter u.
Optische/visuele middelen Papakosta
Grote kortingen en aanbiedingen.
In Griekenland duikt regelmatig een vreemd soort virus op:
Vertaling:
Καλημέρα! Είμαι ο πρώτος ιός από την Αλβανία. - Goeiemorgen! Ik ben het eerste virus uit Albanië.
Επειδή στην Αλβανία δεν έχουμε πείρα στον προγραμματισμό, αυτός ο ιός λειτουργεί διά χειρός. - Aangezien we in Albanië geen ervaring met programmeren hebben, functioneert dit virus handmatig.
Σας παρακαλώ να σβήσετε όλα τα αρχεία που βρίσκονται στο σκληρό σας δίσκο και να στείλετε αυτό το μήνυμα σε όσους περισσότερους γνωρίζετε. - Verwijdert u alstublieft alle bestanden die zich op uw harde schijf bevinden en stuurt u dit bericht door aan zoveel mogelijk mensen.
Ευχαριστώ για την συνεργασία. Φάτος Hacker. - Bedankt voor de medewerking. Fatos Hacker.
Iedereen die een nieuwe taal aan het leren is, maakt fouten. Sommige van die fouten zijn zo hilarisch dat ze je altijd bijblijven. Ik zal nu een paar van de bloopers beschrijven die ik lang geleden in Griekenland beging.
- We logeerden jaren geleden eens bij mijn ex-schoonzus in Athene. Zij informeerde 's ochtends of ik goed had geslapen. Όχι, επειδή με τσίμπησαν τα κουνουπίδια (Ochi, epidi me tsimpisan ta kounoupidia) antwoordde ik daarop. Nee, want ik ben gestoken door de bloemkolen, zo maakte ik haar duidelijk. Ik verwarde kounoupia (muggen) met kounoupidia (bloemkolen)!
- Ook complimenteerde ik Alexandra ooit met de mooie wormen in haar oren. Wijzend op haar joekels van oorbellen zei ik helemaal enthousiast: Έχεις όμορφα σκουλήκια! (Echeis omorfa skoulikia!) De familie kwam niet meer bij van het lachen, het moesten natuurlijk σκουλαρίκια (skoularikia:oorbellen) zijn...
- Bij de bakker vroeg ik eens, me van geen kwaad bewust, om een μαύρο ψωλί ( mavro psoli: donkere p**m*l) in plaats van een μαύρο ψωμί (mavro psomi: bruin brood) Eén lettertje verschil maar, ik kon wel door de grond zakken!
Tongbrekers, iedereen kan zich er wel één of meerdere van herinneren. Grappige zinnetjes die zo snel mogelijk heel veel keer achter elkaar opgezegd dienen te worden. De kunst is hierbij niet over je tong te struikelen. Hier volgen een paar bekende tongbrekers:
De meid snijdt recht en de knecht snijdt scheef
De knappe kapper kapt knap,
maar de knecht van de knappe kapper kapt knapper
dan de knappe kapper kapt.
Zo te zien is de computer ook bij Griekse gezinnen al aardig ingeburgerd:
Vertaling: M'n lieve zoon, hoe gaat het ermee? Met je moeder en mij gaat het goed. We missen je. Zet alsjeblieft je computer uit en kom beneden naar de keuken om te eten. Je vader.
Al een aantal jaren circuleren op internet teksten die bestaan uit woorden waarvan de letters door elkaar gehusseld zijn. De Nederlandse en Engelse versies zijn het bekendst.
Nederlands:
Vlgones een oznrdeeok op een Eglnese uvinretsiet mkaat het neit uit in wlkee vloogdre de ltteers in een wrood saatn, het einge wat blegnaijrk is is dat de eretse en de ltaatse ltteer op de jiutse patals saatn. De rset van de ltteers mgoen wllikueirg gpletaast wdoren en je knut vrelvogens gwoeon lzeen wat er saatt. Dit kmot odmat we neit ekle ltteer op zcih lzeen maar het wrood als gheeel.
Lees verder "Lettervolgorde ook in Griekse teksten onbelangrijk?" »
Gezien in een Griekse supermarkt:
Zou deze slager een nieuw soort filet verkopen? Stroumfokamilos (στρουμφοκάμηλος) is namelijk een niet bestaand woord, het is een samenvoeging van stroumfo (στρούμφο), 'smurf' en kamilos (κάμηλος), 'kameel'.
Laten we het er maar op houden dat het hier om een 'verschrijving' gaat. De beste man verkoopt natuurlijk fileto strouthokamilos (φιλέτο στρουθοκάμηλος) oftewel struisvogelbiefstuk.
