taal

Historisch-taalkundige Nicoline van der Sijs doet via internet een oproep tot deelname aan een nieuw project dat de tekst van de Statenbijbel 1637 digitaal beschikbaar wil gaan stellen. Een omvangrijke klus lijkt mij, het gaat om een tekst van maar liefst 1.418 pagina's.

Nicoline schrijft:

"Ieder zichzelf respecterend land zorgt ervoor dat de belangrijkste, vormende teksten voor zijn staatsburgers beschikbaar en toegankelijk zijn. Het belang van de Statenvertaling van de Bijbel -- en wel de oorspronkelijke editie uit 1637 -- staat buiten kijf. Deze vertaling is door de commissie-Van Oostrom uitverkoren tot een van de 'vensters' op het verleden die tezamen de historische canon van Nederland vormen. De taalkundige, cultuurhistorische en religieuze waarde van die bijbelvertaling is onschatbaar. De invloed die deze tekst heeft gehad op de Nederlandse taal, cultuur en het religieuze gedachtegoed is eveneens onschatbaar. Maar die invloed zou wel geschat kúnnen en zelfs móéten worden. Dat kan echter alleen als de tekst van de Statenvertaling digitaal beschikbaar en doorzoekbaar is.

Lees verder "Help de Statenbijbel 1637!" »

Toegevoegd door: Rosette at 09:15 pm | Permalink | Reacties (5)

Sinds een tijdje is het Radio 1 nieuws uitbesteed aan... tja... aan wie eigenlijk???
Redder News?
Red-a-News?
Red Amuse?
Radinews?

Kunt u het wèl verstaan ... ? Over taalvervuiling gesproken... :-(

Toegevoegd door: Paul at 10:09 pm | Permalink | Reacties (3)

Ik (zei de gek) stap vanaf vandaag over op de witte spelling. Deze spelling is beschreven in het Witte Boekje dat gisteren, de 16^e werd gepresenteerd door het genootschap Onze Taal. Onze Taal biedt zo een alternatief voor het Groene Boekje van de Taalunie.

De witte spelling is een lovenswaardig initiatief omdat het een praktisch alternatief is voor de rigide spelling van de Taalunie. Taal en taalgebruik zijn uitingen van onze cultuur en cultuuruitingen laten zich niet van bovenaf opleggen. De witte spelling is niet van bovenaf opgelegd en geeft vrijheid aan de taalgebruikers. Of, om een bekende bierreclame te persifleren: "Euuh... Het is toch onze taal...?"

Onder meer de Volkskrant, Trouw, HP de tijd, NRC Handelsblad, de Groene Amsterdammer, Vrij Nederland, Planet internet en XS4ALL stapten al over op de witte spelling. Toch niet de geringsten...

Toegevoegd door: Paul at 11:05 pm | Permalink | Reacties (0)

Nederlanders onderschatten hun eigen taalkennis. Ze blijken het Duits, Engels, Frans en ook het Nederlands slechter te beheersen dan ze zelf denken. Dat blijkt uit een onderzoek van de Radboud Universiteit te Nijmegen.

Voor het onderzoek werden 293 medewerkers van verschillende Nederlandse organisaties getest op lees-, schrijf-, en luistervaardigheid. De meesten van het schatten hun taalniveau in op dat van een 'gevorderde' of 'vergevorderde'. Maar uit de afgelegde taaltoetsen kwam een heel ander beeld naar voren. Zo kwam een kwart van de kandidaten niet uit boven het niveau van 'beginner' en behaalde veertig procent een gemidddelde score van 'halfgevorderde'. Opvallend was dat ook leidinggevenden slecht scoorden. De helft van hen presteerde op het niveau van 'halfgevorderde' of lager.

Bron Leidsch Dagblad

Toegevoegd door: Frank van Marwijk at 08:55 pm | Permalink | Reacties (4)

Toegevoegd door: Frank van Marwijk at 01:35 pm | Permalink | Reacties (0)

Victor Frederik (53) en Judy Zweijtzer (34) hebben afgelopen Kerst een uit de hand gelopen nevenbeslommering aangevat: het beredderen van Het Neêrlandsch Genootschap ter Bevordering van het Belegen Woord. Inmiddels hebben ze bijna duizend belegen woorden verzameld op hun website www.belegenwoorden.nl. Dagelijks krijgen Meneer Frederik en Mevrouw Zweijter e-mails met woorden om de lijst aan te vullen. Maar niet alle woorden worden opgenomen. Zweijtzer: ”Geen oude beroepen, namen van oude voorwerpen, kledingstukken. Het gaat ons namelijk niet om belegen voorwerpen, maar om belegen woorden.” De website heeft de nodige publiciteit gekregen, maar daar hebben de twee niet eens zoveel voor hoeven doen. Frederik: ”Het enige was het aanmelden van onze verwijzing op http://taal.startpagina.nl.
Parool, 2 mei 2006

Toegevoegd door: Chris en Martin at 08:51 am | Permalink | Reacties (1)

Rotterdam, 10 april. „Vriend Gerard Reve heeft nu eindelijk rust gevonden”, zei zondagmiddag Joop Schafthuizen, de levenspartner van Gerard Reve in hun woonplaats Machelen in België.

Zaterdagavond 8 april om kwart voor negen is een van de belangrijkste naoorlogse schrijvers van Nederland overleden. De ‘vrede’ waarover Reves levensgezel spreekt, is meer dan een vrijblijvende uitspraak bij de dood van een geliefde. De auteur leed al enkele jaren aan een hartkwaal en de ziekte van Alzheimer.

Gerard Reve (1923) kreeg grote bekendheid met zijn debuut De Avonden (1947). Daarna volgden tientallen romans, verhalen, gedichten en brievenboeken.

Voor talloze lezers en schrijvers vertegenwoordigt Gerard Reve een alomvattende literaire inzet. In de jaren zestig en zeventig behoorde Reve tot de meest gelezen auteurs van de Nederlandse taal. Die onbetwiste plaats heeft hij niet mogen behouden.

Voor de lezers van toen genoot Reve faam omdat hij de eerste Nederlandse schrijver was die het aandurfde in zijn werk thema’s als religie te combineren met de aanvaarding van homoseksualiteit. Voordat hij tot dit besef kwam, moest hij een eenzaam gevecht leveren, waarvan hij getuigenis aflegde in „geestelijke liederen”, zoals hij zijn poëzie noemde, en in proza. Befaamd en nooit te evenaren werden zijn openhartige brievenboeken als Op Weg naar het Einde (1963) en Nader tot U (1966). Het is aan Reve te danken dat tal van gelijkgestemden in de liefde zich bewust werden van hun seksuele geaardheid; voor hen was Reve een voorbeeld. In zijn brieven en romans deed hij openlijk verslag van zijn turbulente liefdesleven met vrienden als Joop Schafthuizen (‘Matroos Vosch’) , Willem Bruno van Albada die hij ‘Teigetje’ noemde en Henk van Manen alias ‘Woelrat’.

Juist omdat het schrijven voor Reve in het teken stond van het vinden van een antwoord op levensvragen, kwam hij in de jaren zestig meer dan eens in aanvaring met behoudende politici en conservatieve gelovigen. Zijn werk werd ‘godslasterlijk’ gevonden. Ook zorgde Reve keer op keer voor opschudding in de Nederlandse samenleving, zoals bij het beruchte ‘Ezelproces’, wegens een scabreuze vergelijking van God met een ezel. Het is aan Gerard Reve te danken dat er in gelovige kringen meer openheid voor afwijkende ideeën is ontstaan. Nu is het moeilijk voorstelbaar meer hoe behoudend de samenleving destijds was, echter, Reve deed haar wankelen met zijn provocerende uitspraken. Maar, schreef hij in 1961 in Archief Reve: „Ik heb er geen enkele behoefte aan God te lasteren, tegenover Wiens onbegrijpelijke Majesteit alle waarheidswaan zou dienen te verstommen.”

In de jaren zeventig ontwikkelde Reve zijn eigen gedachtegoed, dat hij het ‘revisme’ noemde. In deze literaire liefdesopvatting gaan meedogenloosheid, homoseksuele liefde, slaafse onderwerping en tuchtiging samen in een mystiek spel waarin uiteindelijk de zuivere liefde zal moeten overwinnen.

Maar een diepgravende, belangwekkende thematiek maakt een schrijver nog niet tot schepper van een groots oeuvre. Dat Gerard Reve dat heeft kunnen creëren, is te danken aan zijn onnavolgbare stijl. Zelf vond hij: „Er is niks tegen oudehoeren, zolang Gods zegen er maar op rust.”

Voor Reve was schrijven het allernoodzakelijkste dat hij in zijn leven kende. De ‘rust’ die hij heeft gezocht, vond hij uiteindelijk in het katholieke geloof. Reve verwoordde zijn eigen versie van het scheppingsverhaal in de roman Moeder en Zoon (1980): „De reden voor Gods schepping is Zijn eenzaamheid.” Deze uitspraak over Gods schepping is ernstig, maar je kunt hem ook ironisch begrijpen. Reve is onvergetelijk in het verbinden van diepe ernst met humor. Veel auteurs hebben hem hierin nagevolgd, maar het moet gezegd: zij blijven ver achter bij Reve als de grootmeester van de Nederlandse taal. Hij wordt nu minder gelezen, maar elke generatie kan hem opnieuw ontdekken en leren lezen.

Lees verder "Gerard Reve: grootmeester der Nederlandse taal" »

Toegevoegd door: Chris en Martin at 01:57 pm | Permalink | Reacties (0)

UTRECHT - ”Belgen zijn slimmer”. De aankondiging van het Allerhandenfestival, in hoofdletters en met zestien uitroeptekens, is luid en duidelijk: hoog tijd dat ook Nederland de gebarentaal als taal erkent, net als het zuidelijke buurland. Maar daar hangt een prijskaartje aan.

Het festival dat de opleiding tolk en docent Nederlandse gebarentaal van Hogeschool Utrecht donderdag hield, vroeg opnieuw aandacht voor het uitblijven van de erkenning van de taal. „Portugal, België, Zweden, Finland, Amerika”, somt docent A. Woest -zelf doof- op. „Allemaal hebben ze hun gebarentaal erkend. Maar politiek Den Haag doet moeilijk.”

De Belgische opleiding voor doventolk krijgt dan ook veel meer geld voor ontwikkeling en onderzoek, weet studieleider H. van de Neut. „Onze opleiding in Utrecht -de enige in Nederland- is een bekostigde studie, maar voor een taal die niet erkend is. Dat is wel een beetje vreemd. Bij erkenning zou de overheid meer geld beschikbaar moeten stellen, waardoor dove kinderen een groter aantal uren over een doventolk kunnen beschikken. Het aantal verwijzingen naar het speciaal onderwijs zou erdoor afnemen.”

„We blijven voor erkenning vechten”, zegt Woest via zijn tolk.

Tijdens het Allerhandenfestival maken de studenten kennis met organisaties uit hun toekomstige werkveld. Tot de gasten behoren ook vijftien studenten van de Zweedse zusteropleiding.

Een van de workshops gaat over een afstudeeronderzoek naar schelden in gebarentaal. „Die workshop zit helemaal volgeboekt”, weet derdejaarsstudente Madelein Prins. Ze vergezelt haar uitleg met gebarentaal. „Dat gaat vanzelf. Zodra ik hier de deur binnenstap, gaat er een knop om. Hier praten we de hele dag met gebaren, ook tegen horenden.”

Mevrouw M. van der Weijden (84) zit de drukte aan te zien. Met een groep bewoners uit De Gelderhorst, een bejaardentehuis voor doven in Ede, is ze te gast op de hogeschool. „Vroeger vond ik de gebarentaal maar niets, maar nu zie ik hoe die de communicatie van doven bevordert.”

Zelf kan ze de taal ’verstaan’, niet spreken. „Dat heb ik nooit geleerd. Er waren drie dove kinderen in ons gezin. We leerden liplezen en verder communiceerden we door te wijzen en mensen aan te stoten. Ik leerde mijn stem te gebruiken en nu praat ik veel, té veel. Mijn kinderen en kleinkinderen zijn allemaal horend. Wat ze zeggen, kan ik overigens niet altijd volgen.”

Van de 420 docenten aan de Utrechtse opleiding zijn er ongeveer 25 doof of slechthorend. Datzelfde geldt voor tien van de veertig docenten. „Zodra er één dove docent of student in een lokaal is, is er direct een tolk bij”, zegt Madelein Prins. „Tijdens de lessen gebarentaal wordt er niet met de stem gepraat. Daar is het dus stil. Als het dan bijna pauze is, hoor je overal buiken rommelen.”

Bron: Refermatorisch Dagblad 24/03/06

Toegevoegd door: Chris en Martin at 09:22 am | Permalink | Reacties (0)

In het nieuws in BELGIE

Vandaag keurde de Vlaamse regering de strategienota voor een gestroomlijnde en
gecoördineerde grensoverschrijdende samenwerking met Noord-Frankrijk goed. Vlaanderen en Nord-Pas de Calais hebben immers sterke historische banden en een lange traditie van samenwerking en uitwisselingen. Door de Europese integratie zijn de landsgrenzen vervaagd en de grensoverschrijdende contacten sterk aangezwengeld, waarbij lokale Franse besturen actief samenwerkingsverbanden opzetten.

Uit de strategische visie van minister Bourgois, mede vormgegeven door de West-Vlaamse gouverneur Paul Breyne, komt een duidelijk Vlaams engagement naar voor. Zo wil Bourgois het Nederlands als een volwaardige tweede vreemde taal in Noord-Frankrijk, naast het Engels. Vlaanderen zou hier voor ondersteuning van het onderwijs Nederlands kunnen zorgen, via de Taalunie en voor een uitwisseling van leerkrachten.

Grensperikelen

Ook moeten concrete sectorale problemen in de grensstreek te worden aangepakt. Het gaat hier met name over grensoverschrijdende planconsultatie voor ruimtelijke ordening en een aanpak van de grensoverschrijdende milieuklachten en inspraak bij de vestiging van hinderlijke inrichtingen vlak over de grens. Er moeten ook oplossingen komen voor dagelijkse problemen van grensbewoners zoals het Kafkaiaans verbod voor Vlaamse boeren om de eigen mest naar eigen gronden in Noord-Frankrijk te vervoeren.

Treinverbinding

Ook een betere treinverbinding Kortrijk-Rijsel met regelmatige aansluitingen naar Brugge en een gezamenlijke aanpak voor de grensoverschrijdende tram- en busverbindingen, waarbij de kusttram van De Lijn tot Duinkerke zou kunnen rijden.

Media

Bourgeois wil ook een verhoogde Vlaamse culturele aanwezigheid in Noord-Frankrijk, met ondermeer uitbreiding van het kijkbereik Focus-WTV in Frankrijk.

(FN-Meegedeeld-Vlareg)

Toegevoegd door: Chris en Martin at 09:20 am | Permalink | Reacties (0)

Fabrikant Buys gaat de naam 'negerzoen' afschaffen. Er zouden klachten zijn van mensen die zich bezwaard voelen. Al eerder werden het Franse tête-de-nègre (negerkop) en het Engelse negro kiss van de verpakkingen verwijderd.

Eerlijk gezegd vind ik deze vorm van politieke correctheid totaal doorgeslagen. Nu is er een positief woord verbonden aan het woord neger... Alsof er ooit iemand racist is geworden van het eten van negerzoenen. En waar houdt het op? Jodekoek? Moorkop? Huzarensalade? Blanke vla? Kippenpoot? Bloempot? Afrikaantje? Engelse drop? Spaanse peper? Pruisisch blauw? Schots en scheef?

Toegevoegd door: Paul at 08:34 pm | Permalink | Reacties (1)

Minister Veerman vanmiddag op Radio 1 over de MRSA-bacterie die aangetroffen is bij varkenshouders, die mogelijk een gevaar vormen voor ziekenhuispatiënten: “We moeten voorkomen dat zij niet in contact komen met ...” etc.

Het is volstrekt duidelijk wat er bedoeld wordt, maar het kwam wat l[CENSUUR]g zijn strot uit.

Dit soort dubbele ontkenningen kan soms voor grappige of onverwachte wendingen in een gesprek zorgen. Hoe beantwoord je bijvoorbeeld een vraag als: “Ga jij morgen ook niet naar dat feest?” Gevoelsmatig wil je antwoorden “Nee, ik ga ook niet”, maar deze dubbele ontkenning levert feitelijk een onduidelijk antwoord. Correcter zou zijn “Ja, ik ga ook niet” hetgeen immers een bevestiging is van het gestelde. Zelf los ik deze vragen op --als ik het tenminste bijtijds opmerk-- met het antwoord “correct” of “dat klopt”.

Een mooie die al schrijvende bij mij opkomt is de uitspraak van de Wicked Witch of the West uit de Wizard of Oz: “Don't nobody bring me no bad news”. Ga die maar eens even ontleden. Have fun!

Toegevoegd door: Paul at 09:56 pm | Permalink | Reacties (0)

HET MOOISTE AMSTERDAMSE WOORD:
Drijfsijssie wint, geinponum tweede

De eerste drie finalisten zijn bekend. Drijfsijssie won de ronde 'Lachen' met zeventien procent van de stemmen. Niet onverwacht, het woord werd ook tientallen malen genoemd toen we suggesties vroegen.
Geinponum volgde er pal achter met zestien procent. De strijd tussen gebbetje en Haarlemmerdijkie was bikkelhard, beide elf procent, gebbetje won, met acht stemmen verschil. Het arme zeilvinkie eindigde helemaal achteraan. De gleuvenrijder waar lezer Paul van Buuren getuige zijn website zo dol op was, heeft het dus evenmin gehaald. Die website vol newspeak is overigens zeer de moeite waard: paulvanbuuren.net

En ach, dat die bonjedempers nu moeten afvallen (zes procent), de democratie heeft niet louter voordelen, dat blijkt maar weer.

Tijd voor de volgende categorie: Handel en geld. We nemen de vijftien woorden weer even door. Te beginnen met gallemieze, aan de gallemieze liggen betekent blut zijn, maar heeft misschien nog wel een zwaardere lading. Astrid Ikelaar: 'Alle ellende die een mens mee kan maken zit in dit woord.' Voor M. van der Linden geeft het woord 'het gevoel dat het eeuwig jammer is en het niet zover had mogen komen.'

De habbekrats (ook wel habbekras) hebben we naar ons toegetrokken, hoewel een enkel jurylid twijfelde aan het Amsterdamse karakter ervan. Maar het woord klinkt zo lekker. Gelukkig schieten Enno Endt en Lieneke Frerichs ons hier weer te hulp. In hun Bargoens Woordenboek geven ze als mogelijk woordverklaring 'n halbe Karat', een halve karaat, oorspronkelijk in de mond van Duits-Jiddisch sprekende diamantslijpers. En waar woonden die Duits-Jiddisch sprekende diamantslijpers? Precies.

Jatmous (ook wel jatmoos) is het eerste geld dat de handelaar op een dag verdient, de traditie wil dat er op gespuugd wordt. De betekenis fooi is ook bekend. De term raakte in de jaren zestig en zeventig in de mode dankzij een bestseller van de taxichauffeur Harry Boting Wie geeft me jatmous, uiteraard daarna gevolgd door weer een deeltje Nog meer jatmous.

Een kaaljakker is een armoedzaaier, dalles is armoede (Endt wijst nog op de dallesdekker, een mooie jas om het armoeïge zooitje daaronder te verhullen) en merode is ook al armoe.

Ramsj is nog zeer gangbaar, vooral bij boeken. Verwezen wordt naar het Jiddische woord rammoes, bedrog.

Koefnoen is een prachtig woord, weer vaak gehoord dankzij dat geestige televisieprogramma van Paul Groot en Owen Schumacher. We hebben het hier een beetje binnengesmokkeld, het betekent vrijkaartje, koef alleen betekent gratis. Kof is de letter K in het Hebreeuws, Nun de letter N. K.N. staat voor 'kost niks.'

Tinnef komt ook al uit het Jiddisch en betekent rotzooi, slechte waar, in diezelfde betekenis is het ook tot het Duits doorgedrongen.

Mansen is het geld ophalen door straatmuzikanten, bij ons natuurlijk vooral orgeldraaiers, met de stoepier (spreek uit stoepjee) zijn we weer bij de aansmoezenier van vorige week. Iemand die buiten, op de stoep, klanten (kleding)zaken in probeert te lokken.

Over de 'Oostenrijker', een meevaller maar ook een vrijgevige figuur, meldt Dick Houweling: 'Mijn overleden vader gebruikte het dikwijls. Waar het vandaan komt weet ik niet. Ik meen dat een oude Parool-columnist (Nico Merx ?) de herkomst in de horeca plaatste. Een kastelein zou een 'Oostenrijker' hebben als er een buitenlander in de zaak was geweest die gemakkelijk te 'tillen' was.' Volgens Cees Brouwer was de Oostenrijker 'oorspronkelijk keizer Maximiliaan van Oostenrijk die uit dankbaarheid aan Amsterdam het recht verleende de keizerskroon in haar wapen te voeren. Ook siert deze kroon de Westertoren, die torent boven alles uit net zoals het mooiste Amsterdamse woord: Oostenrijker.'

Het joetje, de meier en de spie kennen we natuurlijk, een aantal van die oude geldtermen moesten erbij vonden we. Zijn er al nieuwe bijnamen voor het eurogeld?

PAUL ARNOLDUSSEN

Toegevoegd door: Chris en Martin at 06:19 pm | Permalink | Reacties (4)

De jury van de Taalunie Onderwijsprijs onder voorzitterschap van Rita Rymenans, voorzitter van het Platform Onderwijs Nederlands, heeft de genomineerden bekend gemaakt voor de Taalunie Onderwijsprijs.

Taalunie Onderwijsprijs
Met de Taalunie Onderwijsprijs worden scholen in Nederland en Vlaanderen onderscheiden die op een innovatieve manier omgaan met onderwijs in en van het Nederlands. De prijs wordt om de twee jaar toegekend aan de meest vernieuwende en doelmatige projecten op dit terrein. Een jury van deskundigen op het gebied van taalonderwijs heeft uit de 18 inzendingen vier projecten genomineerd.

De genomineerden
'De verteltas' van De Regenboog uit Amsterdam (NL) stimuleert het lees- en voorleesplezier bij jonge kinderen met prachtige tassen vol verhalen en spelmateriaal en verhoogt de betrokkenheid van (allochtone) ouders bij het onderwijs.
Tijdens de 'Gedichtenroutes door de stad' van Berkenboom Humaniora uit Sint-Niklaas (B) zwaaien de laatstejaars van deze school voor één dag met de scepter en wordt de hele school ondergedompeld in een gedichtenbad.
'Digitaal vertellen' van Teleac/NOT samen met twaalf scholen (NL) spreekt de creativiteit en schrijfvaardigheid van leerlingen aan door hen videoclips te laten maken van hun eigen verhalen.
Het Provinciaal Technisch Instituut uit Eeklo (B) is genomineerd met twee projecten: 'Veroordeeld tot een gedicht', een uitdagend poëzieproject dat aansluit bij de belevingswereld van jongeren uit het technisch onderwijs en 'Een stap in het onbekende', een taakgericht taalvaardigheidstraject waarbij de leerling zelf instructeur wordt.

Uitreiking prijs in het Vlaams Parlement te Brussel
Op woensdag 17 mei worden de genomineerde projecten voorgesteld in woord en beeld (video) aan een gemengd publiek van betrokken leerlingen en leerkrachten, onderwijsdeskundigen en politici. Na de vertoning maakt de Vlaamse minister van Werk, Onderwijs en Vorming, Vandenbroucke de winnaars bekend en overhandigt hij de prijzen aan de winnende scholen.

Nederlandse Taalunie
In de Nederlandse Taalunie voeren de Vlaamse, Nederlandse en Surinaamse overheid gezamenlijk beleid op het gebied van de Nederlandse taal, onderwijs en letteren. De Taalunie ziet het als haar opdracht om ervoor te zorgen dat alle Nederlandssprekenden hun taal op een doeltreffende en creatieve manier kunnen gebruiken. Meer informatie over de Nederlandse Taalunie is te vinden op www.taalunieversum.org.

Toegevoegd door: Chris en Martin at 06:15 pm | Permalink | Reacties (0)

door Twan van Lierop
Bron: Brabants Dagblad

Zaterdag 11 maart 2006 - Den Bosch - Al is het zeer de vraag in hoeverre het Brabants dialect nog toekomst heeft, er lijkt op dit moment nog volop leven in te zitten. Met de belangstelling voor de eigen streektaal is nog niets mis, zo bleek vorig jaar bij de verkiezing van het mooiste Brabantse woord. Op die golf van populariteit is nu ook een boekje van Brabantse dialectschrijvers hard op weg een groot succes te worden.
D’r zit meziek in heet de uitgave die op initiatief van de commissie dialectologie van het Noordbrabants Genootschap is samengesteld. Het boek is verschenen ter gelegenheid van de Boekenweek, die als thema schrijvers en muziek heeft.
Morgen wordt het gepresenteerd in dorpshuis Den Brink in het Westbrabantse Den Hout, maar nu al is het uitverkocht. Het blijft echter gewoon leverbaar, want inmiddels is de tweede druk verschenen.

Trompèt

In de bundel staan 28 verhalen en gedichten in dialect, van evenzovele auteurs uit alle uithoeken van de provincie.
Het boek opent met een bijdrage van ’de nestor van de Brabantse cultuur’ Jan Naaijkens, die het sprookje vertelt van ’n Jungske meej 'n tròmpet. De andere schrijvers komen in alfabetische volgorde aan bod, van Johan Biemans uit Bergeijk tot Mientje Wever uit Boxmeer.
Jan Naaijkens schrijft in plat Hilvarenbeeks, zoals ook de andere auteurs in hun eigen dialect vertellen.
Daarmee laat de bundel zien hoe rijk en gevarieerd het Brabants is. Dat is bijvoorbeeld te zien in de verhalen die de plaatselijke harmonie als onderwerp hebben. Bij Cor Swanenberg in Berlicum hebben ze een hèrmenie, bij Kees Hoeckx in Huijbergen een aarmeniej, bij Henriëtte Kegge in Prinsenbeek een ’armonie en bij Willem Iven in de Peel een hermeniej of volgens sommigen een herriemeniej.

Inspanning

Voor iemand die niet gewend is om dialect te lezen, vergt het boek de nodige inspanning. Nog ingewikkelder is het om verschillende Brabantse dialecten en streekgebonden uitdrukkingen goed te kunnen volgen. De tekst komt vooral tot leven als hij hardop wordt gelezen en zo bijna als muziek in de oren klinkt. Zoals het sonnet dat Frans van Dooren uit Oss bijdroeg aan de bundel, kort voor zijn overlijden:
Un goei sonnet is un gedicht dè klinkt
(zoas de naam al zi) en muzikaol
van klank en toon op iemand overspringt
En och, schor as 'nen aauwe nachtegaol
Die vur den donker nog wé flùt en kwinkt,
Zing ik sonnette in m'n moedertaol!
D'r zit meziek in. Brabantse dialectschrijvers over muziek. Brabants Boekenweek Boek. 80 pagina's. 9,95euro. Uitgave: het Noordbrabants Genootschap, Den Bosch.T]

Toegevoegd door: Chris en Martin at 10:13 am | Permalink | Reacties (1)

Donderdag 2 maart 2006, 08:32 - Nederlandse gebruikers van bijna alle versies van Windows Vista kunnen straks hun handgeschreven tekst direct omzetten in getypte tekst.

Windows Vista wordt de eerste Windows-versie met Nederlandse handschriftherkenning waarbij handgeschreven woorden door het systeem kunnen worden omgezet in getypte tekst.

De Nederlandse Vista biedt straks volledige handschriftherkenning vergelijkbaar met de ondersteuning voor de Engelse taal in de XP-versie van Windows voor de Tablet PC.

Volgens Derk Wagelaar, programmamanager voor Windows Vista bij Microsoft Nederland, zijn de eerste resultaten met de Nederlandse handschriftherkenning zeer positief. "Na het Engels biedt de Nederlandse handschriftherkenning inmiddels de beste herkenning van woorden in vergelijking met andere talen", aldus Wagelaar.

Tablet PC
Handschriftherkenning werd in 2002 geïntroduceerd met de introductie van Windows XP Tablet PC Edition. De functie vereist echter voor iedere taal een aparte taalmodule die helpt bij het herkennen van de geschreven woorden.

Voor de Nederlandse taal bestond die toen nog niet, zoals voor de meeste talen. De huidige handschriftherkenning ondersteunt slechts zeven talen: Engels, Frans, Duits, Koreaans, Japans en nog twee varianten van het Chinees.

Deze zeer beperkte ondersteuning van het juist voor Tablet PC's cruciale handschriftherkenning, zal mede debet zijn aan het geringe succes van de draagbare computers met het grote scherm.

Inmiddels is duidelijk dat van Windows Vista geen aparte Tablet PC-editie verschijnt, maar dat Microsoft deze functionaliteit integreert in nagenoeg alle edities. Alleen Home Basic moet het zonder handschriftherkenning stellen.

Door Edmond Varwijk

Toegevoegd door: Chris en Martin at 08:51 pm | Permalink | Reacties (4)

Voor de eerste keer kiezen we nu het mooiste Amsterdamse woord, maar vergelijkbare peilingen zijn er al heel wat geweest. Volgens een landelijk Nipo-onderzoek is liefde het mooiste Nederlandse woord, luisteraars van Radio Veronica waren het daarmee eens, de Volkskrant-lezers preciseerden: vrijen vonden ze mooier. Vlamingen kozen goesting. En de Duitsers dachten er net zo over als de Nederlanders: Liebe.

De lezers van Brabantse kranten kozen als mooiste Brabantse woord houdoe, de Drentenaren hielden het op babbelegoegies, wat praatjes betekent. De Friezen hielden twee verkiezingen: bij de lezers van de Leeuwarder Courant kwam babbelegûchjes (vergelijk Drenthe!) op de eerste plaats, luisteraars van de Omrop Fryslân hielden meer van ferdivedaasje, wat amusement betekent.

Het snoetjeknovveln van de Groningers spreekt voor zich, het goodgoan van de Twentenaren betekent zoiets als: heb vrede. Abonnees op het Westfriese kwartaalblad Skroivendevort, zelf toch ook een fraai woord, bleken het warskippertje hoog te waarderen; het is een logé.

De keuze van de lezers van dagblad De Gelderlander (huulbessem = huilbezem = stofzuiger) leidde tot debat. Volgens onder anderen Lex Schaars, samensteller van het woordenboek van Achterhoekse en Liemerse dialecten, is het helemaal geen dialectwoord. Hij vergeleek het met woorden als lulpiep of luliezer voor telefoon of tietenschroeier voor accordeon. ''Ik denk dat dergelijke woorden vaak worden gebruikt om dialect belachelijk te maken.''

De leden van het Genootschap Onze Taal ten slotte, een puik groepje liefhebbers, kozen voor desalniettemin. Waarom? Dat vroeg de redactie van Onze Taal zich ook af. Een mogelijke verklaring: 'De medeklinkers l en t maak je door met het puntje van je tong het harde gehemelte en de tanden even aan te tikken: de subtielste manier van jezelf aanraken. Datzelfde geldt voor de d, de n en de s. Daarmee hebben we dan bijna alle medeklinkers van desalniettemin gehad. Als we daar nog bij optellen dat de klinkers ie en i óók worden gemaakt door het puntje van de tong iets omhoog te tillen, wordt het uitspreken van het favoriete woord bijna een heimelijk genoegen.'

© Het Parool, 17-02-2006

Toegevoegd door: Chris en Martin at 08:24 pm | Permalink | Reacties (4)

Wat schuimt? Ard & Kees & Yvonne & Leo tappen donderdagavond uit het vaatje in het Holland Heerlijk Helder House. De commercial komt naar je toe deze winter. Wedden dat er opnames worden gemaakt voor een tweede deel hiervan? Ik heb alvast een nieuwe leus bedacht voor de bierboer, dus dat wordt grootschalig cashen.

Allereerst een persberichtmoment: ‘Tussen 20.00 en 22.00 uur zullen Yvonne van Gennip, Ard Schenk, Leo Visser en Kees Verkerk een biertje tappen achter de bar in het Holland Heineken House. De vier oud-olympiërs zijn momenteel te zien in de commercial over het Holland Heineken House. Alle vier hebben zij een medaille gewonnen maar daar nooit een huldiging gehad.’

Uit betrouwbare, en vooral anonieme bronnen, weet ik dat er nog een tweede deel van de Heineken-spot in de lucht hangt, en dus zit het er dik in dat donderdagavond die huldiging alsnog gaat gebeuren. Muziekje eronder, Heel Holland Heinekt.

Pardon, wat schreef ik zojuist? Verdomd: Heel Holland Heinekt.. Net zoals googelen inmiddels een werkwoord is geworden, kan dat dus ook met die bierboer. Die slogan is voor mij, dames en heren brouwers! Want ik laat me niet zo makkelijk met een lolly naar huis sturen, zoals soms gebeurt bij sportjournalisten.

Ik heinek, jij heinekt, wij heineken. Nee, ik ben nuchter. Het is pas 11 elf uur in de ochtend.

Terug naar aarde nu. Dikke kans dat de vier schaatsers zich nu laten huldigen in het Heel Holland Heinekt ™ House. De opnames daarvan worden in een nieuwe spot geknipt en klaar is Kees Verkerk. Publiek: ga dus vooraan staan, want dan kom je in beeld!

“Mama, wie zijn die vier gekke meneren en mevrouwen?”

Hoho! Wel weten wie je huldigt natuurlijk! Ard Schenk: drie keer goud, één keer zilver. Kees Verkerk: één keer goud, drie zilveren medailles. Yvonne van Gennip: drie keer goud in 1988. Leo Visser: één keer zilver, drie maal brons.

En gelieve niet over te geven tijdens de huldiging, dames en heren. Dat doe je maar aan tafel bij die Smeets, want die vraagt er inmiddels wel om

Toegevoegd door: Chris en Martin at 04:47 pm | Permalink | Reacties (0)

BRUSSEL - Ruim elfduizend personen in Nederland, Vlaanderen, Frankrijk en Luxemburg hebben zich gemeld voor de voorronde van de twaalfde editie van het Groot Dictee der Nederlandse Taal, die komende zaterdag op 76 locaties wordt gehouden. Dat hebben de Vlaamse organisatoren, het weekblad Knack en de uitgeverij Davidsfonds, donderdag bekendgemaakt.

De beste Vlaamse deelnemers gaan door naar een tweede ronde op 11 maart in het Vlaams regionaal parlement in Brussel. Later dit jaar vindt de finale plaats in de oude Tweede Kamer in Den Haag. Dit jaar is er overigens ook een dictee voor personen die Nederlands niet als oorspronkelijke taal hebben.

Lees verder "Ruim 11.000 belangstellenden voorronde Groot Dictee" »

Toegevoegd door: Chris en Martin at 08:59 am | Permalink | Reacties (4)

Consultatiebureaus moeten alle peuters van twee jaar screenen op taalontwikkelingsstoornissen, zodat ze zo nodig al op hun derde hulp kunnen krijgen. Hierdoor kan het taalniveau van 10.000 kinderen zo opgevijzeld worden dat dit op hun achtste niet meer onvoldoende is. De screening kost twee miljoen euro per jaar extra, maar het voorkomt wel dat jaarlijks 2500 acht-jarigen in het speciaal onderwijs terechtkomen.

Dat stellen wetenschappers van het Erasmus Medisch Centrum in een grootschalig onderzoek dat ze vandaag presenteren. De studie is het vervolg op een onderzoek naar de screening op taalproblemen bij ruim 10.000 peuters verricht tussen 1995 en 1999. Nu hebben ze gekeken wat er van deze kinderen is terechtgekomen. Het is voor het eerst dat dit is gebeurd.

De onderzoekers stellen dat kinderen dankzij de vroege opsporing en hulp in het algemeen minder problemen met hun mondelinge taalvaardigheid ervaren als ze naar school gaan. Bovendien hebben de docenten een positiever beeld van de toekomstmogelijkheden van deze kinderen.

Meer lezen

Toegevoegd door: Frank van Marwijk at 10:25 pm | Permalink | Reacties (0)

De Nederlandse Taalunie betreurt dat het Groene Boekje concurrentie krijgt van een tweede spellinglijst, het Witte Boekje. Deze lijst wordt uitgebracht door het Genootschap Onze Taal en een aantal media. „De witte spelling bedreigt niet alleen de eenheid tussen de naslagwerken maar ook die tussen landen“, meent de Taalunie.

In de Taalunie werken Nederland, Vlaanderen en Suriname samen. De Taalunie kwam in oktober vorig jaar met een nieuw Groen Boekje. Dat leidde tot ontevredenheid bij veel media, omdat de nieuwe spelling te veel wijzigingen zou bevatten ten opzichte van de vorige herziening van de spelling in 1995. Bovendien zouden aan de nieuwste spelling regels ten grondslag liggen die veel te ingewikkeld zijn.

De Taalunie herinnert eraan, dat ook in 1995 onbegrip over de nieuwe spelling bestond, omdat er verschillen waren met de ‘dikke van Dale’, het grote woordenboek van de Nederlandse taal. De Taalunie zegt zich sindsdien met anderen, waaronder de maker van de Van Dale, te hebben ingezet voor eenheid. Alle makers van naslagwerken en ook het Genootschap Onze Taal werden in 2004 geïnformeerd over de nieuwe spelling en kregen gelegenheid tot inspraak. „Met zijn keuze nu plaatst het genootschap zich naast de woordenboeken, spellingcheckers en andere instanties voor taaladvies“, aldus de Taalunie.

De instantie betwist dat de nieuwe woordenlijst te ingewikkeld is en zegt dat de veranderingen een ‘heel beperkte invloed’ hebben. In kranten is maar één verandering op tweeduizend woorden nodig. In romans is dat één op vierduizend woorden.

Aan het Groene Boekje zijn zesduizend nieuwe woorden toegevoegd, waaronder sms’en, tsunami en e-mailen. De bedenkers van het Witte Boekje zijn het er onder meer niet mee eens dat Nederlandstaligen voortaan cao-overleg naast VUT-premie, kerstfeest naast Suikerfeest en 24-jarige naast 24 uursservice moeten schrijven. ANP

Lees verder "Taalunie betreurt concurrent woordenlijst" »

Toegevoegd door: Chris en Martin at 11:29 am | Permalink | Reacties (1)

De spellingboycot van een aantal prominente Nederlandse media, waaronder Elsevier, krijgt een serieus vervolg. Samen met het eerbiedwaardige Genootschap Onze Taal brengen de boycottende media later dit jaar een nieuwe spelling op de markt, die moet gaan concurreren met het Groene Boekje: de witte spelling.

Op 17 december 2005 bracht een aantal Nederlandse media al het nieuws naar buiten dat zij de nieuwe spelling die per augustus 2006 officieel van kracht wordt, van de hand wijzen.

Hun voornaamste overweging is dat deze nieuwe spelling te veel veranderingen bevat ten opzichte van die van 1995, terwijl destijds was toegezegd dat maar weinig zou veranderen.

Bovendien zijn de veranderingen veel ingrijpender van karakter dan van officiële zijde wordt voorgesteld.

Mogelijk is uit taalwetenschappelijk oogpunt de spelling van 2005 logischer en consequenter dan die van 1995, zoals wordt gesteld door de Nederlandse Taalunie, onder wier verantwoordelijkheid de nieuwe spelling tot stand is gekomen, maar bij de formulering van de regels die moesten leiden tot die logica en die consequentheid is geen rekening gehouden met de gevolgen voor de professionele taalgebruikers (journalisten, leraren, secretaresses, vertalers, tekstschrijvers etc.).

Regels
Aan tal van spellingveranderingen liggen regels ten grondslag die te veel vragen van de taalkundige kennis van de taalgebruiker om ze te kunnen toepassen. De regels zijn niet leerbaar.

Voorbeelden: naast cao-overleg is het VUT-premie geworden, naast Kerstman is het paashaas en naast ramadan is het Suikerfeest. Het gevolg van dit soort ingrepen is dat wie volgens de officiële regels wil spellen, voortdurend het Groene Boekje ter hand moet nemen, wat afleidt van het eigenlijke werk, het schrijven.

Voorts zijn genoemde media van mening dat de officiële spelling van 2005 tal van ongewenste woordbeelden doet ontstaan, die in sommige gevallen ook nog eens tot begripsverwarring kunnen leiden: een 'ochtendappel', bijvoorbeeld, kan zowel de eerste appel van de dag zijn als een 'ochtendappèl'.

Platform
Deze overwegingen hebben ertoe geleid dat op 13 januari 2006 het platform De Witte Spelling is opgericht. De deelnemende partijen zijn voorlopig drie landelijke dagbladen (NRC Handelsblad, Trouw en de Volkskrant), de vier opiniebladen (Elsevier, Vrij Nederland, HP/De Tijd en de Groene Amsterdammer), de NOS, het Genootschap Onze Taal, Planet Internet en Tekstnet, een beroepsvereniging van tekstschrijvers.

Toen al snel bleek dat de Taalunie niet van zins was iets te veranderen aan de nieuwe spelling, besloot het platform de website www.dewittespelling.nl op te richten, om bondgenoten te werven in het verzet tegen de nieuwe spelling en om informatie te verschaffen over het verloop van de actie.

Aansluiten
Vanaf vandaag kunnen organisaties of verenigingen van beroepsmatige taalgebruikers zich via deze website aansluiten bij de actie. Daarnaast werd besloten een alternatieve spelling te ontwikkelen, met minder en eenvoudiger regels, die eenvoudiger te leren is en die beter aansluit bij de intuïtie van de taalgebruiker.

Deze alternatieve spelling, De Witte Spelling, zal bestaan in een hernieuwde uitgave van de Spellingwijzer van het Genootschap Onze Taal, in de wandeling het Witte Boekje geheten.

Elders op deze site vindt u meer informatie over de opzet van De Witte Spelling. De deskundigen van Onze Taal inventariseerden bij de deelnemers aan het platform welke wensen en verlangens leven ten aanzien van een alternatieve en werkbare spelling en verwerken die in hun nieuwe uitgave.

Het streven is erop gericht dat het Witte Boekje in augustus het licht ziet, wanneer ook de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie officieel van kracht wordt.

Lees verder "Witte spelling neemt het op tegen Groene Boekje" »

Toegevoegd door: Chris en Martin at 08:14 am | Permalink | Reacties (1)

Zojuist ontving ik een brief die geadresseerd was aan "De weledele heer H.W. Schoonekamp".
Dat lees je niet vaak meer.
De brief was verpakt in een plastic zakje omdat de envelop gescheurd was. In het plastic zakje zat een excuusbriefje van TPG Post waarop uitgelegd werd dat de envelop beschadigd was en dat ze er daarom een plastic zakje om heen hadden gedaan. Dit briefje bevatte in het geheel geen aanhef. Het briefje begon gelijk met de uitleg van het hoe en waarom van het plastic zakje om mijn brief.
Nou verwachtte ik ook niet meteen ook door TPG Post aangesproken te worden met "Weledele klant", maar zoiets simpels als "geachte klant" of "beste klant" is toch niet teveel gevraagd?
Of waarom niet "lieve klant"? Of beter nog: "teergeliefde klant". Het is tenslotte bijna valentijnsdag.

Toegevoegd door: Harm at 02:25 pm | Permalink | Reacties (0)

Ze zijn onuitputtelijk. Een paar voorbeelden die ik las en hoorde:
Vijf jongens uit Baarn zijn aangehouden omdat ze vanaf de hoogste galerij van een flat aan de Sonnevelt een computerscherm naar beneden gooiden. De jongens, variërend in de leeftijd van 15 tot en met 18 jaar deden dit op zondagavond rond tien uur, maar de politie maakte het gisteren pas bekend. De vandalisten dachten dat hun actie een enorme knal zou geven, hetgeen inderdaad gebeurde.
(Algemeen Dagblad / Utrecht, 24/01/2006 )

Lees verder "Taalmerkwaardigheden" »

Toegevoegd door: Ko at 11:52 am | Permalink

Gisteren viel de nieuwe folder van de Hema op de mat (hé, ma!). Zoals gewoonlijk bladerde ik die even door en wat las ik tot mijn ontzetting op bladzijde veertien? "Doe maar lachen" boven een foto van een baby. Doe maar lachen! Dat doen we maar niet meer zeggen, hè? Doen we dat afspreken...?

Toegevoegd door: Paul at 08:11 pm | Permalink | Reacties (3)

HEERENVEEN - Uitgeverij Jongbloed brengt volgende maand een bijbel uit in sms-taal. De teksten in de SMS-BBL komen uit Het Boek en omvatten fragmenten uit de Bijbel aan de hand van een aantal thema's en bemoedigende teksten. Ook zijn symbolen opgenomen voor verschillende Bijbelse namen.

Het idee komt uit het buitenland, verklaarde een zegsman van het bedrijf vrijdag. Het boekje krijgt 64 pagina's, kost 7,50 euro en is specifiek gericht op een jonge doelgroep die volgens de woordvoerder steeds vaker met sms communiceert.

In de aankondiging voor het nieuwe product geeft Jongbloed een voorbeeld van een fragment: 'Ik ben de Alfa en Omega, het begin en het einde van alles, zegt de Here, de Almachtige God, Die is, Die was en Die komt' uit Openbaring 1:8 krijgt in de SMS-BBL de vertaling 'Ik= A & OO, ht bgn & ht nde vn alls, zgt de Hr, d Alm8ige Gd, Die =, ws & kmt'.

Eerder kwam een andere ondernemer op het idee om dagelijks Bijbelteksten via sms te versturen naar de mobieltjes van belangstellenden.

Lees verder "Bijbel in sms-taal" »

Toegevoegd door: Chris en Martin at 02:49 pm | Permalink | Reacties (0)

De beroemde vrije encyclopedie Wikipedia heeft op haar Engelstalige editie een interessant artikel staan. Het artikel heet "List of languages by number of native speakers". Het artikel wil een overzicht geven van de meest gesproken talen op de wereld, in volgorde van het aantal moedertaalsprekers. Het artikel geeft ook precies aan wat de moeilijkheid is van een vrije encyclopedie waarin iedereen een artikel kan wijzigen. Ik heb weinig artikelen op Wikipedia gezien waarover zoveel discussie bestaat. Bijvoorbeeld over de vraag of Engels of Spaans nu op de tweede plaats moet staan. Verschillende bronnen noemen verschillende aantallen, en tussen Spaans en Engels zit maar een verschil van 10 miljoen moedertaalsprekers. Reden voor discussie dus.
Het Chinees staat op de eerste plaats. Ook reden voor discussie omdat het Chinees uit meerdere varianten bestaat die onderling net zoveel verschillen als de Romaanse en Germaanse talen onderling.

Interessant is hier ook het Nederlands. Onze taal heeft 17 miljoen moedertaalsprekers volgens Wikipedia.

Lees verder "Hoeveel mensen spreken er Nederlands?" »

Toegevoegd door: Harm at 02:52 pm | Permalink | Reacties (0)

ROTTERDAM - Allochtone studenten hebben weinig kans op het vinden van een stageplek door een gebrekkige kennis van de Nederlandse taal.
Hun sollicitatiebrieven zijn van een dusdanig laag niveau dat slechts tien procent van de studenten die bij bemiddelingsbureaus door de voorselectie heen komen, ook daadwerkelijk een opdracht krijgt. Dat blijkt uit onderzoek van StudentenBureau.

Het stagebemiddelingsbureau krijgt maandelijks honderden aanmeldingen van studenten die op zoek zijn naar een stage. Eenvijfde van hen is van allochtone afkomst. StudentenBureau doet de voorselectie en nodigt studenten uit voor een gesprek aan de hand van een motivatiebrief, cv en een telefonisch gesprek. Slechts vijftien procent van de allochtonen wordt uitgenodigd voor een intake. De meesten sneuvelen omdat hun Nederlands ’bar en boos’ is. ,,Het is schrijnend om te zien wat voor hilarische brieven we soms binnen krijgen,’’ zegt Laurens Simonse van StudentenBureau. Volgens Simonse zijn hbo-instellingen te laks. ,,Ze vinden slecht Nederlands vaak geen reden om iemand te laten zitten.’’

Het online bemiddelingsbureau Stagemotor.nl bevestigt deze trend. Op de website kunnen studenten solliciteren naar stagevacatures van 2700 bedrijven. Volgens Jan-Willem Kruithof staan de brieven van allochtone studenten geregeld vol fouten. ,,Het komt misschien ook door de chat- en straattaal. Smileys in je sollicitatiemail kunnen echt niet. Je hebt nog geen persoonlijk contact, dus een p&o’er gaat alleen af op de tekst.’’

Lees verder "Taal nekt allochtone student" »

Toegevoegd door: Chris en Martin at 07:40 pm | Permalink | Reacties (3)

VAN DALE SIGNALEERT RUIM 400 NIEUWE WOORDEN IN 2005

2005 gaat taalkundig gezien de boeken in als het jaar van het bananenincident, de ratzingerworst, het peutermobieltje en de plaknachten. Het jaar begon slecht voor de vele tsunamislachtoffers; mede door het uitblijven van een tsunamiwaarschuwing zijn er nu veel tsunamiwezen. In eigen land zorgt een viaductgooier voor een tragische viaductmoord en is het uitkijken geblazen bij risicoviaducten. De angst zit er goed in door deze stenengooiers en wordt mede door de rondlopende doe-het-zelfterrorist en bommenislamiet vergroot. Ook de supergriepgolf en de Talpa-terreur houden ons bezig. Het antwoord op de laatste is dat we die massaal negeren en collectief gaan sudokuen. Op de Veluwe zit een blonde poema een miskleurzwijn op de hielen. De paarse krokodillen proberen ook nog een hapje mee te eten, maar de vuilnisbakbeer en de snackvos zijn hen voor. Kortom, watskeburt in 2005? Woordenwatcher Ton den Boon heeft het vastgelegd in ‘Taal van het jaar vijf’.

Misdaad is in 2005 aan de orde van de dag. Betrekkelijk onschuldig zijn daarbij de huurpiraten, de Amsterdamse seriezoener en de hortensiadiefstal. Het mobiel banditisme zorgt voor meer overlast. De regering overweegt daarom de aanleg van een digitale slotgracht om deze mobiele bandieten uit de Randstad te houden. Een digitaal rechercheur moet de toename van ongewenst gedachtegoed op internet aanpakken, zonder overigens aan haatimams een beperking van meningsuiting op te leggen door bijvoorbeeld een apologieverbod uit te vaardigen. Een nieuwe vorm van eergerelateerd geweld doet zijn intrede met de trotsmoord.

2005 is ook een onstuimig jaar met een superstorm die in de orkaanschaal gewogen wordt en na veel stormschade eindigt in de Katrinagate. De zomer van 2005 kent enkele plaknachten, maar die zijn altijd nog beter dan het vallendebladerengevoel dat in de herfst weer de kop opsteekt.

De toptien van dit jaar wordt aangevoerd door een Vlaams woord. Om de kloof tussen swingers op een reggaetonfeest en gebruikers van een seniorenmobieltje te overbruggen, bedenkt de Vlaamse politiek het generatiepact. Als de wetenschap een beetje voortmaakt, is dat pact misschien snel overbodig doordat het antiouderdomsgen (het klothogen) geïsoleerd kan worden. De rollatordokter zal werkloos raken en het einde is in zicht voor het rollatorspreekuur, het ouderencafé en de ouderengevangenis. Het eeuwige leven ligt binnen handbereik met het plethoragen. Een kloonkat is in een handomdraai gemaakt. En het probleem van slijtende beroepen is opgelost want een heftrucknek is snel verholpen. Al die kennis over de natuur maakt wel dat onze voorjaarsverliefdheid opeens veroorzaakt schijnt te worden door lentehormonen en dat regelcellen een belangrijkere rol spelen dan vlinders in je buik. Wat het betekent voor onze lustbalans, is afwachten.

Toptien van nieuwe Nederlandse woorden in 2005

1. generatiepact

2. sudoku

3. tsunamislachtoffer

4. reggaeton

5. knorrepos

6. tsunamiwaarschuwing

7. toeslagpartner

8. Cederrevolutie

9. lonsdaler

10. knelpuntenheffing

'Taal van het jaar vijf' is geschreven door Ton den Boon, hoofdredacteur van de Grote Van Dale, en is vanaf 20 december 2005 te downloaden van het Van Dale Taalweb (www.vandale.nl).

Utrecht, 19 december 2005
Van Dale Lexicografie

Toegevoegd door: Chris en Martin at 08:26 pm | Permalink | Reacties (0)

Van Dale, jawel die dikke, meldt op zijn website dat er ruim 400 nieuwe woorden in onze taal gesignaleerd zijn. Hoofdredacteur Ton den Boon bespreekt ze in het boekje 'Taal van het jaar vijf'. Dat boekje kan ook gedownload worden.

Lees verder "400 nieuwe woorden in 2005" »

Toegevoegd door: Ko at 03:02 pm | Permalink

Een onderzoek naar de rol van taalvaardigheid en tekstbegrip in het realistisch wiskundeonderwijs.
ISBN 90-367-2418-X

Sinds de invoering van de Realistische Wiskunde is het wiskundeonderwijs in Nederland taliger geworden. Volgens deze didactiek worden wiskundeopgaven gepresenteerd in contexten: kleine verhaaltjes over herkenbare situaties die leerlingen confronteren met problemen die ze mathematisch moeten oplossen. Door deze contexten is de hoeveelheid taal en tekst in wiskundeboeken sterk toegenomen.

Bron: Bond KBO

Toegevoegd door: Rosette at 03:31 pm | Permalink | Reacties (0)

Het aantal publicaties over de schrijver/tekenaar Marten Toonder wordt deze maand aangevuld met een lexicon en een citatenboek. Beide boeken, samengesteld door Pim Oosterheert, worden op 14 december gepresenteerd in het Letterkundig Museum in Den Haag.
Het lexicon, getiteld Van Aamnaak tot Zwirkvlaai, telt 5000 trefwoorden. Alle belangrijkste namen, begrippen en taalvondsten van de dit jaar overleden Toonder zijn er in samengebracht. Het citatenboek bevat een verzameling van honderden citaten uit de Bommelverhalen.Ze zijn gerangschikt in rubrieken, zoals ambtenarij, economie, gezondheid en maatschappij.
Lees alvast meer over Toonder en de heer van stand in Profiel Bommel (NRC)

Toegevoegd door: Ko at 07:59 pm | Permalink | Reacties (0)

Een onderzoek naar de rol van taalvaardigheid en tekstbegrip in het realistisch wiskundeonderwijs.
De invoering van de Realistische Wiskunde heeft het wiskundeonderwijs in Nederland taliger gemaakt. Het wiskundeboek bevat meer taal, omdat alle wiskundeopgaven in contexten worden aangeboden.Promovendus Joanneke Prenger ging na in hoeverre taalvaardigheid en tekstbegrip een rol spelen in het wiskundeonderwijs.

Lees verder "Taal telt" »

Toegevoegd door: Ko at 03:49 pm | Permalink | Reacties (0)

Iedereen gebruikt voortdurend uitdrukkingen. Van de meeste is wel bekend hoe ze zijn ontstaan, maar soms hebben de nevelen van de tijd het moeilijk gemaakt te achterhalen waar een uitdrukking vandaan komt. Heidi Aalbrecht, auteur van Parels voor de zwijnen, is benieuwd naar uw theorieën over het ontstaan van uitdrukkingen die tot op de dag van vandaag nog niet afdoende zijn verklaard, of waarover twijfel bestaat.

Lees verder "Parels en springende kikkers" »

Toegevoegd door: Ko at 03:42 pm | Permalink | Reacties (0)

Wie kent de televisiereclame voor het Zuid-Afrikaanse gerecht bobotie van Knorr niet? De grappig klinkende woorden die werden gebruikt spraken allemaal tot de verbeelding. Helaas bleken woorden als 'amperbroekie' en 'hysbakkie' niet te kloppen... In een recent verschenen AOboekje leest u alles over het Afrikaans; het ontstaan, het verband met het Nederlands, de grammatica, de toekomst en niet te vergeten een 'woordelys' met woorden die wel echt tot het Afrikaans behoren.

Lees verder "Lees alles over de taal Afrikaans" »

Toegevoegd door: Ko at 12:39 pm | Permalink | Reacties (1)

Nijmegen - 'Succes is gewoon een kwestie van je mind focussen richting je targets'. Zinnen als deze kun je tegenwoordig rustig gebruiken zonder dat iemand je vreemd aankijkt. Het Engels heeft zich de afgelopen jaren snel als taal van het zakenleven, de commercie en de media verspreid. Op Nederlandse werkvloeren, maar ook in de huiskamer, zijn woorden als award, content, flow, fun, kids, lifestyle, opportunity, performance, voucher en win-winsituatie heel gewoon geworden.

Het kostte Eric Tiggeler en zijn collega-taalkundige Rob Doeve, beiden werkzaam bij het Taalcentrum van de Vrije Universiteit van Amsterdam, dan ook geen enkele moeite van al dat modieuze Engels een woordenlijst te maken. Deze week verscheen hun boekje De TaalvervuilingsAward, dat als ondertitel Het Lelijkste Nederengels Ooit draagt. ,,Je hoeft je ogen en oren maar een week open te zetten en je hebt zo'n lijst'', zegt Tiggeler.

Bron: Het Limburgs Dagblad

Toegevoegd door: Rosette at 09:35 pm | Permalink | Reacties (0)

Eerder dit jaar kreeg breinonderzoeker Hagoort de prestigieuze wetenschapsprijs toegekend vanwege zijn onderzoek naar het menselijk taalvermogen én de manier waarop hij het FC Donders Centre in vijf jaar naar wereldfaam heeft geleid. Het F.C. Donders Centre for Cognitive Neuroimaging werd vorig jaar als excellent beoordeeld in een internationale visitatie.

Sinds 1999 is Hagoort hoogleraar Cognitieve Neurowetenschap bij het Nijmegen Institute for Cognition and Information van de Radboud Universiteit Nijmegen. Sinds datzelfde jaar is hij ook directeur van het F.C. Donders Centre for Cognitive Neuroimaging. Hagoort is een veelgevraagd spreker in binnen- en buitenland en heeft veel publicaties op zijn naam staan. In 2003 kende de KNAW hem de dr Hendrik Muller Prijs voor Gedrags en Maatschappijwetenschappen toe.

Lees hier verder

Toegevoegd door: Rosette at 04:59 pm | Permalink | Reacties (0)

Als u de letters van een woord of zin door elkaar husselt, kunt u daarmee weer een ander woord of andere zin samenstellen. Voor velen levert dit een leuk gezelschapspel op: anagrammen. Zo kunt u van de letters in het woord mensenlichaam ook aanschimmelen maken. Het woord taalstructuren kunt u gemakkelijk veranderen in straatculturen.

Sommige mensen geven er zelfs een mystieke betekenis aan - zij doorgronden de overeenkomst tussen het oorspronkelijke woord en het nieuwe woord. Hoe dan ook, met anagrammen ontstaan soms verrassende nieuwe woorden. Ook de anagram van een naam kan interessant zijn, bijvoorbeeld:

Jan-Peter Balkenende -> Een brandnetelkapje of
Willem-Alexander -> Malle laxeerwind

Op deze site kunt u nog veel meer opvallende voorbeelden vinden. Ook kunt u er een programma'tje downloaden waarmee u zelf gemakkelijk anagrammen kunt maken. Een andere site met een grote hoeveelheid voorbeelden van verschillende soorten anagrammen kunt u hier vinden.

Toegevoegd door: Frank van Marwijk at 08:23 pm | Permalink | Reacties (2)

Yes! Daar was hij weer! Vanavond bij Keyzer & De Boer Advocaten op Nederland 1. De meest notoire fout tegen de uitspraak in het Nederlands. O? U las notoir als [nootwaar]? Leest u dan vooral verder!

In het Nederlands wordt een enkele klinker kort uitgesproken: pot, ban, mus, bek. Door verdubbeling van die klinker in het schrift weet de lezer dat die lang moet worden uitgesproken: poot, baan, muur, beek. Enkele eeuwen geleden kon die klinkerverlenging ook worden gerealiseerd door een 'e' of 'i' aan de korte klinker toe te voegen. Het meest bekend, het meest zichtbaar, is vis tegenover vies. In eigennamen en plaatsnamen vindt u nog meer bekende voorbeelden. Mijn illustere naamgenoot Paul Haenen, de plaatsnamen Oisterwijk en Helvoirt. In beide plaatsnamen wordt 'oi' uitgesproken als [oo]. Men woont dus niet in [Waasterwijk] of in [Helvwaar(t)], maar dat laatste heb ik toch wel eens gehoord.

U voelt natuurlijk nattigheid, en terecht! Ook notoir wordt uitgesproken als [notoor]. Het is immers geen leenwoord uit het Frans zoals abattoir [abattwaar], trottoir [trottwaar] en boudoir [boedwaar], ook al komt notoir oorspronkelijk uit het Frans.

Gratis tip voor de scenarioschrijvers van Keyzer & De Boer Advocaten: Een officier van justitie neemt requisitoir. Geen [rekwisitwaar], maar wel [rekisitoor].

Prettige avond verder.

Toegevoegd door: Paul at 11:14 pm | Permalink | Reacties (18)

Rijksvoorlichtingsdienst Het Koninklijk Huis

Dames en heren,

Enigszins verlegen sta ik hier voor u. U kunt zich voorstellen dat het voor mij een grote uitdaging was: een toespraak te schrijven voor dit bijzondere Genootschap, voor zoveel taaldeskundigen en over zo'n complex en prikkelend thema waarover de meest uiteenlopende meningen bestaan. Natuurlijk had ik de hulp kunnen inroepen van de Taaladviesdienst van uw Genootschap en dan met name van de dienst die "teksten volledig herschrijft". Er was ongetwijfeld een schitterend verhaal uitgekomen. Deze verleiding heb ik weerstaan. Als uw nieuwe Beschermvrouwe vond ik het passender enkele persoonlijke gedachten met u te delen over waarom taal, en in het bijzonder de Nederlandse taal, mij zo bezighoudt. En waarom ik met groot genoegen deze functie heb aanvaard.

Lees het complete artikel op Nieuwsbank.nl

Toegevoegd door: Rosette at 11:58 pm | Permalink | Reacties (0)

UTRECHT (ANP) - Cabaretier Freek de Jonge ontvangt zaterdag in Utrecht de Groenman-taalprijs. De Jonge krijgt de onderscheiding tijdens een congres van het Genootschap Onze Taal.

De jury typeert De Jonge als een taalvirtuoos en zijn taalgebruik als helder, ontroerend, kolderiek en eenvoudig. Bovendien wordt hij een vertegenwoordiger van een traditie genoemd die echt Nederlands is: de prekende retoriek van de dominee.

Lees hier het volledige artikel

Toegevoegd door: Rosette at 08:19 pm | Permalink | Reacties (0)

Het taalbeleid 0-6 jarigen in den Haag maakt onderdeel uit van het stedelijke taalbeleid in de stad. De gemeente is verplicht om, in samenwerking met het veld, een lokaal taalbeleid te ontwikkelen in het kader van achterstandsbestrijding. Deze verplichting is gebaseerd op het Landelijk Beleidskader Onderwijsachterstanden 2002 - 2006. Het Lokaal Taalbeleid is gericht op:

• de beheersing van de Nederlandse taal door doelgroepkinderen en hun ouders;
  
• het wegnemen van belemmeringen die zich bij de uitvoering van dat beleid voordoen;
  
• de ondersteuning van integraal taalbeleid en de implementatie daarvan op school en in de klas;
  
• het stimuleren en mede organiseren van buitenschools aanbod dat gerelateerd is aan het onderwijs in de school, in samenwerking met scholen en andere instellingen.
  

Hier kunt u het volledige artikel uit Onderwijsachterstanden lezen

Toegevoegd door: Rosette at 04:47 pm | Permalink | Reacties (1)

Jan Mulder heeft maandag het eerste exemplaar van de nieuwe Dikke van Dale in ontvangst genomen. De veertiende editie van het Nederlandse woordenboek ligt vanaf dinsdag in de winkel.

Sinds de vorige editie in 1999 zijn er negenduizend nieuwe woorden bijgekomen. Woorden als kofferbakhandel, regenboogcoalitie, sorrydemocratie, fortuynisme, bioterreur en tepelklem staan voor de eerste keer in de Dikke van Dale.

Lees verder "Kofferbakhandel, fortuynisme en tepelklem" »

Toegevoegd door: Redactie at 01:50 pm | Permalink | Reacties (0)