TaalvervuilingsAward
Ongemerkt is er de afgelopen jaren een nieuwe taal bijgekomen in Nederland. Nu eens geen nieuwe jongerentaal, Murks of Surispeak, maar een taal van volwassen Nederlanders die belangrijk willen zijn: het Nederengels
Met stip binnengekomen op één! In de categorie lelijk Nederlands hoorde ik eergisteren op Radio 1:
“en u kunt het navinden op onze website...”
Laten we het er op houden dat de presentatrice er nog niet helemaal uit was of ze vinden danwel nakijken wilde gaan zeggen...
Jeugd ontwikkelt eigen taal
AMSTERDAM - Door de komst van e-mail, SMS en instant messaging (zoals ICQ en MSN) is er onder de jeugd een nieuw taalgebruik ontstaan. In de chatboxen waar de jeugd graag vertoeft vinden discussies plaats die voor volwassenen bijna niet meer te volgen zijn. Kaboem, een internetsite voor de jeugd tussen 9 en 15 jaar, deed een onderzoek wat de veelgebruikte veranderingen in het taalgebruik onder de jeugd zijn.
SMS, instant messaging en de chatbox hebben er voor gezorgd dat er de afgelopen jaren vele afkortingen zijn ontstaan en dat er een afgekorte schrijfstijl is ontwikkeld. Inmiddels worden deze afkortingen ook gebruikt in e-mails en brieven. Voorbeelden zijn Lkkr (lekker), hoest (hoe is het), LOL (grappig, Laughing out loud), KSTP (ik stop), n8xje (nachtkusje), Xjuh (ik zie je), J/M? (ben jij een jongen of een meisje) of GLW? (geslacht/leeftijd/woonplaats), w8ff (wacht even), ru (are you), plz (please), kben fliefd (ik ben verliefd), lu (love you).
zie http://taal.startpagina.nl voor meer SMS-taal
Schrijfstijl en taalgebruik zijn voor de hedendaagse jeugd zaken die iets bijdragen aan het gewenste imago in de chat of in een forum. In het algemeen kiezen meisjes voor lievere en grappige woorden en jongens voor stoer taalgebruik (o.a. het gebruik van hoofdletters midden in woorden en het weglaten van klinkers is zeer populair bij de jeugd). Daarbij neemt men veel van elkaar over. Aldus ontstaan nieuwe of nieuw geschreven woorden en een nieuwe schrijfstijl.
Zo wordt de 's' vaak vervangen door een 'z' en bepaalde letters worden herhaald om kracht bij te zetten (bijvoorbeeld kuzziezz = kusjes, zupperr = super, greetz = groeten). Bij woorden die eindigen op 'en' wordt de laatste lettergreep vervangen door 'uh' (bijvoorbeeld mensuh, lachuh, zoenuh). Klanken worden veelvuldig vervangen door cijfers of leestekens (bijvoorbeeld w8, suc6, sl@ of l@er). Vaak wordt een woord geschreven zoals je het uitspreekt (bijvoorbeeld Bjoeite, soek, knuffowl, sjoppen, sgatjuh etc.).
Filters
Ook wordt code gebruikt binnen het taalgebruik, juist om te voorkomen dat volwassenen het herkennen of om scheldfilters te omzeilen. De '3' wordt daarbij vaak gebruikt als een 'e' (g3il3, of bijvoorbeeld sh*t). Ook zijn er codewoorden die worden gebruikt als ouders staan mee te kijken zodat degene met wie ze aan het chatten zijn weet dat het taalgebruik even aangepast moet worden (bijvoorbeeld MOS = Mond op slot).
Ik heb er weer twee. Ministers en staatssecretarissen zijn toch een dankbare bron voor deze rubriek:
Versloganiseren o. (g.mv.) populistische politiek bedrijven met korte aansprekende uitspraken zonder nuancering: “De politiek is sinds Fortuyn aan het versloganiseren”.
Bron: M. Rutte
Fileventiel o. (-en) Vluchtstrook van een autosnelweg in de nabijheid van een uitvoegstrook die gebruikt mag worden als verlenging van die uitvoegstrook teneinde het fileprobleem te bestrijden.
Bron: K.M.H. Peijs
AMSTERDAM - Amambanda, oftewel 'zet 'em op'. Met dat liedje hopen de meiden van Treble, zondagavond de winnaar van het Nationaal Songfestival, hoge ogen te gooien tijdens het Eurovisie Songfestival in mei in Athene. Hun eigen fantasietaal is naar eigen zeggen hun belangrijkste troef op het internationale podium. „Onze Treble-taal is universeel”, verklaarden de Limburgse artiesten na afloop van het liedjesevenement.
Hun eigen brabbeltaaltje kent wel enkele codes. Zo is er dus een vertaling voor Amanbanda. „Maar onze taal moet je toch vooral voelen”, legde zangeres Caroline Hoffman (30) uit. „Het winnende lied gaat over je ongelofelijk goed voelen, over je gevoel achterna gaan. Die energie proberen we althans uit te stralen.”
Naast Hoffman wordt het trio gecompleteerd door de zusjes Nina (20) en Djem van Dijk (18). Samen maken ze al tien jaar muziek, maar in 2004 braken ze door met de nummer 1-hit 'Ramaganana'.
Treble noteerde een afgetekende overwinning op de andere twee kandidaten aan het liedjesfestijn. De vroegere Idols-deelneemster Maud kreeg 13 procent van de stemmen, terwijl de Amsterdamse rockband Behave 15 procent binnensleepte. De Treble-meiden dreven even op een roze wolk. „Voor ons is het een droom om met ons ding naar buiten te gaan.”
En naar buiten gaan dat zullen ze zeker doen. Voorafgaand aan 18 (voorronde) en 20 (finale) mei zullen ze zoveel mogelijk landen bezoeken om zich daar zo geliefd mogelijk te maken en zoveel mogelijk stemmen voor zich te winnen. Maar de support in eigen land vergeten ze niet. „De steun van onze fans was hartverwarmend.”
NOS-directeur G. Dielessen verklaarde na de laatste tonen dat Treble altijd al zijn persoonlijke favoriet was. „Deze overwinning van deze band is het levende bewijs van de nieuwe aanpak van het Songfestival.” Enkele dagen geleden maakte hij bekend dat volgend jaar de NOS het festival wellicht niet meer verzorgd. Dit omdat een dergelijk evenement niet meer tot de kerntaken van de NOS behoort.
Staatssecretaris Van der Laan (Media) was ook aanwezig in de Amsterdamse Music Hall en maakte zich niet veel zorgen over de toekomst van de liedjeswedstrijd. Presentator Paul de Leeuw stelde in de uitzending telkens dat het evenement waarschijnlijk wel naar Talpa zal gaan. „Dat zal in ieder geval niet gebeuren”, schetste de D66-politica. „Het Songfestival moet namelijk door een publieke omroep worden gemaakt. Als dat een andere is dan de NOS dan lijkt mij dat geen probleem.”
Voor de eerste keer kiezen we nu het mooiste Amsterdamse woord, maar vergelijkbare peilingen zijn er al heel wat geweest. Volgens een landelijk Nipo-onderzoek is liefde het mooiste Nederlandse woord, luisteraars van Radio Veronica waren het daarmee eens, de Volkskrant-lezers preciseerden: vrijen vonden ze mooier. Vlamingen kozen goesting. En de Duitsers dachten er net zo over als de Nederlanders: Liebe.
De lezers van Brabantse kranten kozen als mooiste Brabantse woord houdoe, de Drentenaren hielden het op babbelegoegies, wat praatjes betekent. De Friezen hielden twee verkiezingen: bij de lezers van de Leeuwarder Courant kwam babbelegûchjes (vergelijk Drenthe!) op de eerste plaats, luisteraars van de Omrop Fryslân hielden meer van ferdivedaasje, wat amusement betekent.
Het snoetjeknovveln van de Groningers spreekt voor zich, het goodgoan van de Twentenaren betekent zoiets als: heb vrede. Abonnees op het Westfriese kwartaalblad Skroivendevort, zelf toch ook een fraai woord, bleken het warskippertje hoog te waarderen; het is een logé.
De keuze van de lezers van dagblad De Gelderlander (huulbessem = huilbezem = stofzuiger) leidde tot debat. Volgens onder anderen Lex Schaars, samensteller van het woordenboek van Achterhoekse en Liemerse dialecten, is het helemaal geen dialectwoord. Hij vergeleek het met woorden als lulpiep of luliezer voor telefoon of tietenschroeier voor accordeon. ''Ik denk dat dergelijke woorden vaak worden gebruikt om dialect belachelijk te maken.''
De leden van het Genootschap Onze Taal ten slotte, een puik groepje liefhebbers, kozen voor desalniettemin. Waarom? Dat vroeg de redactie van Onze Taal zich ook af. Een mogelijke verklaring: 'De medeklinkers l en t maak je door met het puntje van je tong het harde gehemelte en de tanden even aan te tikken: de subtielste manier van jezelf aanraken. Datzelfde geldt voor de d, de n en de s. Daarmee hebben we dan bijna alle medeklinkers van desalniettemin gehad. Als we daar nog bij optellen dat de klinkers ie en i óók worden gemaakt door het puntje van de tong iets omhoog te tillen, wordt het uitspreken van het favoriete woord bijna een heimelijk genoegen.'
© Het Parool, 17-02-2006
Wat schuimt? Ard & Kees & Yvonne & Leo tappen donderdagavond uit het vaatje in het Holland Heerlijk Helder House. De commercial komt naar je toe deze winter. Wedden dat er opnames worden gemaakt voor een tweede deel hiervan? Ik heb alvast een nieuwe leus bedacht voor de bierboer, dus dat wordt grootschalig cashen.
Allereerst een persberichtmoment: ‘Tussen 20.00 en 22.00 uur zullen Yvonne van Gennip, Ard Schenk, Leo Visser en Kees Verkerk een biertje tappen achter de bar in het Holland Heineken House. De vier oud-olympiërs zijn momenteel te zien in de commercial over het Holland Heineken House. Alle vier hebben zij een medaille gewonnen maar daar nooit een huldiging gehad.’
Uit betrouwbare, en vooral anonieme bronnen, weet ik dat er nog een tweede deel van de Heineken-spot in de lucht hangt, en dus zit het er dik in dat donderdagavond die huldiging alsnog gaat gebeuren. Muziekje eronder, Heel Holland Heinekt.
Pardon, wat schreef ik zojuist? Verdomd: Heel Holland Heinekt.. Net zoals googelen inmiddels een werkwoord is geworden, kan dat dus ook met die bierboer. Die slogan is voor mij, dames en heren brouwers! Want ik laat me niet zo makkelijk met een lolly naar huis sturen, zoals soms gebeurt bij sportjournalisten.
Ik heinek, jij heinekt, wij heineken. Nee, ik ben nuchter. Het is pas 11 elf uur in de ochtend.
Terug naar aarde nu. Dikke kans dat de vier schaatsers zich nu laten huldigen in het Heel Holland Heinekt ™ House. De opnames daarvan worden in een nieuwe spot geknipt en klaar is Kees Verkerk. Publiek: ga dus vooraan staan, want dan kom je in beeld!
“Mama, wie zijn die vier gekke meneren en mevrouwen?”
Hoho! Wel weten wie je huldigt natuurlijk! Ard Schenk: drie keer goud, één keer zilver. Kees Verkerk: één keer goud, drie zilveren medailles. Yvonne van Gennip: drie keer goud in 1988. Leo Visser: één keer zilver, drie maal brons.
En gelieve niet over te geven tijdens de huldiging, dames en heren. Dat doe je maar aan tafel bij die Smeets, want die vraagt er inmiddels wel om
Fijnstofflitspaal, m. (fijnstofflitspalen), apparaat waarmee voertuigen met een te vervuilende uitstoot worden geregistreerd.
Relevante pagina's
Milieu.startpagina.nl
Volgens Google is het geen heel nieuw woord, maar ik betwijfel of het de laatste editie van de van Dale gehaald heeft: de alcomobilist.
Gisteren stond het woord op de voorpagina van het Rijssens Nieuwsblad. "Alcomobilist aangehouden"
De alcomobilist heeft de laatste editie van de van Dale waarschijnlijk niet gehaald omdat hij onderweg tegen een boom beland is.
Ha ha, heel grappig.
Het lastige bij het zoeken naar nieuwe woorden is voor mij dat ik de laatste editie van de van Dale niet in huis heb. Het is dus altijd een beetje een gok of een woord echt nieuw is.
De reden dat ik de nieuwe van Dale niet heb? Ik vond de prijs een beetje hoog voor een boekje met Johan Cruijf-citaten.
Mocht iemand overigens van mening zijn dat de nieuwe editie van de van Dale onmisbaar is voor iemand die meeschrijft aan de Taal.paginablog.nl, en spontaan besluiten mij de hele set cadeau te doen, dan houd ik me aanbevolen.
Alcohol is verantwoordelijk, naast katers, verkeersdoden en stukgelopen huwelijken, voor een groot aantal nieuwe woorden en uitdrukkingen. Zo leerden we een paar jaar geleden Bob kennen. De Bewust Onbeschonken Bestuurder. Kent u trouwens al de niet door de overheid gesubsidieerde broertjes van Bob? Dat zijn Mario en Bert. Met Alcohol Rijd Ik Ook en Bezopen En Rijdt Toch.
Relevante pagina's
Alcohol.startpagina.nl
De huidige rellen over de Deense cartoons verrijken de Nederlandse taal weer met heel wat woorden. Of beter gezegd: er komen nieuwe woorden bij. Een verrijking kun je het niet noemen. Het zijn geen woorden om vrolijk van te worden.
Voor het hele gebeuren zijn er al 3 woorden die vaak gebruikt worden: cartoonoorlog, cartoonprotest en cartoonrel.
In Turkije is inmiddels een Italiaanse priester het eerste cartoonoorlogsslachtoffer geworden. Vandaag las ik dat er bij de protesten weer een aantal cartoonoorlogsslachtoffers gevallen waren.
In Iran komt er als reactie op de Deense cartoons een serie spotprenten over het enige onderwerp waar in de Westerse wereld nooit om gelachen wordt, de holocaust. Een Iraanse krant heeft een holocaustcartoonwedstrijd uitgeschreven.
Mijn mening over deze zaak kan ik in één neologisme samenvatten. Ik vind het hele gebeuren één grote onsmakelijkheidsexercitie!
Relevante pagina's
Denemarken.startpagina.nl
Iran.startpagina.nl
Uit een bericht van Nu.nl. Gepensioneerden dagvaarden oud-werkgever Akzo Nobel
In het artikel komt de volgende zin voor: "De groep ontevreden pensionado's vormt maar een klein deel van het totale aantal oud werknemers van Akzo Nobel."
Het gebruik van het woord pensionado is hier opvallend. Het woord heb ik het laatste jaar al vaker gehoord. Toen werd het echter steeds gebruikt om een groep gepensioneerde Nederlanders te beschrijven die woonachtig zijn in Spanje. Het woord is gemaakt door het woord gepensioneerden zo te vervormen dat het voor een Nederlands oor Spaansachtig klinkt. Nu.nl gebruikt het woord nu voor het eerst om een groep gepensioneerden te beschrijven die geen enkele duidelijke relatie met Spanje heeft. Zou dat komen omdat het woord gewoon lekker bekt? Zou Nu.nl een trend gezet hebben en gaat pensionado het nieuwe modewoord voor gepensioneerde worden?
Net zoals eerder onze kinderen al kids geworden zijn?
Wie het weet mag het zeggen. In het Spaans is het woord pensionista gebruikelijker dan pensionado. Andere woorden die gebruikt worden zijn jubilado en retirado.
Relevante pagina's
Pensioen.startpagina.nl
Spaansetaal.startpagina.nl
Het laatste bericht van Harm brengt mij wel op een ideetje.
Sinds de invoering van de Euro probeer ik het woord kwintje in het Nederlands te krijgen, omdat we het woord kwartje zijn kwijtgeraakt en ik die vondst van Rob Schouten geniaal vind. Wie doet er mee?
Kwint'je, o. (-s), muntstuk van 20 Eurocent en de waarde daarvan, een vijfde deel van een Euro: wie voor een dubbeltje geboren is, wordt nooit een kwintje, het is niet mogelijk uit de (slechte) sociale positie te geraken, waarin men geboren is; toen viel het kwintje, toen had ik het door.
Een paar maanden geleden verscheen de nieuwe van Dale met prachtige nieuwe woorden zoals "kofferbakhandel", "tepelklem" en "fortuynisme".
Wanneer de volgende editie van de van Dale uitkomt weet ik niet. Maar misschien kunnen we de redactie een handje helpen door alvast op dit weblog nieuwe woorden die we tegenkomen te plaatsen.
Bent u sinds het verschijnen van de nieuwste van Dale een nieuw woord tegengekomen? Laat het ons dan weten!
Ik bijt hier het spits af met twee nieuwe woorden die ik vandaag tegenkwam.
Blowverbodbord, o.(-en) bord dat aangeeft dat in een bepaald gebied geen softdrugs geconsumeerd mogen worden.
Dansgen, o. (-en) gen dat positief bijdraagt aan het vermogen tot dansen van het individu dat drager is van dit gen.
Relevante pagina's
Artikel over een blowverbodbord
Artikel over het dansgen
